Bí đỏ - Thực phẩm bổ dưỡng cho bà bầu

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên rằng, bí đỏ đặc biệt tốt cho sức khỏe mẹ bầu, giúp phát triển trí não của thai nhi. Vì vậy, mẹ nên chú ý bổ sung hợp lý thực phẩm này trong bữa ăn hàng ngày. Vậy bí đỏ có công dụng gì đối với sức khỏe mẹ bầu?

Ăn bí đỏ thường xuyên sẽ cung cấp cho cơ thể một lượng lớn các chất sắt, kẽm đẩy nhanh quá trình tạo máu và huyết tố cầu, phòng ngừa thiếu máu và xơ vữa động mạch.

Bí đỏ có hàm lượng beta-caroten phong phú, có khả năng đáp ứng nhu cầu vitamin A cho phụ nữ khi mang thai.

Bí đỏ có tính chất chống oxy hóa tuyệt vời, có tác dụng tránh nhiễm trùng trong thai kỳ bằng cách tăng cường hệ miễn dịch cho bà bầu.

Bí đỏ giúp điều chỉnh mức độ cholesterol; đồng thời, nó có khả năng duy trì mức độ lipid ổn định trong thai kỳ.

Ngoài ra, Bí đỏ còn dồi dào chất xơ, giúp mẹ bầu nhuận tràng, ngừa táo bón và trĩ – hai chứng bệnh mà nhiều thai phụ phải đối mặt.

Với hàm lượng kali, magiê phong phú, mẹ bầu ăn bí đỏ giúp duy trì huyết áp ổn định.

Bí đỏ còn được chứng minh chứa chất chống stress, giúp bà bầu có tinh thần phấn chấn.

Hàm lượng kẽm trong bí ngô giúp bộ não của thai phát triển đầy đủ.

Một số bài thuốc từ bí đỏ bà bầu có thể áp dụng

Chữa đau đầu, táo bón: Dùng 100 – 200 gr cùi bí đỏ nấu canh ăn. Món này còn có tác dụng bổ khí lực, điều hòa tỳ vị.

Chữa mề đay, nứt đầu vú: Cuống bí đỏ trộn với dầu bí đỏ đắp lên chỗ nứt đầu vú, nốt mề đay.

Chữa thiếu máu, suy dinh dưỡng: Hạt bí đỏ rang vàng 60 gr, nhân lạc rang 30 gr, nhân hạt hồ đào 30 gr. Ăn hết một lúc, mỗi ngày một lần, ăn liên tục trong 15 ngày.

Chữa thiếu sữa sau sinh, phù nề chân tay cho bà bầu: Hạt bí đỏ khô 20 gr, bóc vỏ lấy nhân (giữ lại màng xanh ngoài hạt), nghiền nát, cho thêm nước sôi và đường trắng đủ dùng, pha uống vào sáng sớm và chiều tối lúc đói bụng, uống liền trong ba ngày.

Cuống bí đỏ có công dụng an thai, chữa sảy thai quen dạ hiệu quả: Cắt đoạn cuống bí đỏ (còn gọi là bí ngô) khoảng 5cm cho vào nồi đất sao vàng rồi nghiền thành bột mịn. Sau khi có thai được 2 tháng trở đi thì bắt đầu sử dụng thuốc, mỗi ngày uống 1 lần, mỗi lần uống lượng bột khoảng 3 – 5g pha với nước cơm được chắt ra khi đang nấu.

Giúp tăng sữa cho sản phụ sau sinh: Mỗi lần uống 15 – 20g hạt bí ngô, ngày uống 2 lần vào buổi sáng và tối. Cách làm: bỏ vỏ hạt lấy nhân giã nát hòa với nước uống khi đói bụng. Cần uống liền 3 – 5 ngày sẽ hiệu quả. Lưu ý cần uống hạt sống mới hiệu nghiệm.

Cách chế biến một số loại thực phẩm ăn dặm cho bé: Trứng/ thịt bò heo/ thịt gà

Theo Hướng dẫn lâm sàng cho việc chế biến thức ăn dặm của Hiệp Hội Dinh Dưỡng lâm sàng Anh, việc chế biến đúng sẽ đảm bảo chất dinh dưỡng trong thực phẩm, và cung cấp đúng lượng cho bé hấp thụ tốt nhất, giảm các triệu chứng tiêu hóa (nếu có) và tình trạng biếng ăn theo độ tuổi.

Cách chế biến lòng đỏ trứng ăn dặm (nên bắt đầu tuần 3-4 ăn dặm):

Lựa trứng to, không bị vỡ, cho trứng vào nồi, đổ nước vào ngập trứng, đun đến sôi, rồi đậy nắp đun 18 phút.

Làm lạnh nhanh bằng vòi nước chảy, để giữa lòng bàn tay, xoa làm vỡ vỏ trứng, bóc vỏ ở đầu to lấy lòng đỏ

Chế biến lòng đỏ: cho lòng đỏ + 1 muỗng canh (10ml) sữa hoặc nước ấm.

Cho bé ăn ngay (không khuyến khích trữ đông hay bảo quản lạnh trứng đã chế biến)

Bữa ăn khuyến khích:

+Ăn bữa chính: ăn với cháo

+Ăn bữa phụ: cho bé ăn trực tiếp (không có cháo)

Cách chế biến thịt bò hay thịt heo ăn dặm (nên bắt đầu tuần thứ 2 ăn dặm):

Bé dưới 14 tháng tuổi chọn thịt nạt (bỏ mỡ, sụn, dây chằng màu trắng trong thịt): 20-25gr/bữa

Bé trên 14 tháng tuổi -3 tuổi chọn thịt có mỡ ít (bỏ sụn, dây chằng màu trắng trong thịt): 30-40gr/bữa

Cách chế biến: Nấu thịt trong nước lửa nhỏ, đến khi mềm, sau đó làm nhuyễn thịt.

 Bữa ăn khuyến khích:

+Những bữa ăn cho buổi đầu: giới thiệu thịt 3 ngày: thịt chế biến như trên + 25ml nước/cháo, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 10 phút.

+Bữa ăn chính khi bé quen: thịt chế biến trên + cháo, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 5 phút. Khi ăn trộn 15ml sữa, cho bé ăn ngay khi ấm.

+Bữa ăn kết hợp (khi bé ăn quen, đã kết hợp đầy đủ nhiều thành phần): 25gr thịt như trên + 25gr cháo/cơm nát/khoai tây nghiền/bún + 20gr rau xanh + 37.5-45ml nước. Trộn chung, hâm nóng ở nhiệt độ 70 độ C trong 8 phút.

Để bớt nóng và cho bé ăn ngay (không khuyến khích trữ đông hay giữ lạnh khi đã kết hợp nhiều thành phần)

Cách chế biến thịt gà ăn dặm (nên bắt đầu khi tuần thứ 7 ăn dặm)

Thịt gà nạt (bỏ da, sụn, mỡ và dây chằng): 25-30gr/bữa

Cách chế biến: Có 2 cách

+ Nấu thịt trong nước lửa nhỏ, đến khi mềm, xé thịt (làm nhuyễn thịt).

+ Chiên với 1 muỗng dầu oliu, vàng nhẹ 2 mặt. Nấu trong trong nước lửa nhỏ, đến khi mềm, xé thịt (làm nhuyễn thịt).

Bữa ăn khuyến khích:

+Những bữa ăn cho buổi đầu: giới thiệu thịt 3 ngày: thịt gà chế biến như trên + 25ml nước/cháo, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 10 phút.

+Bữa ăn chính khi bé quen: thịt chế biến trên + cháo, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 5 phút. Khi ăn trộn 15ml sữa, cho bé ăn ngay khi ấm.

+Bữa ăn kết hợp (khi bé ăn quen, đã kết hợp đầy đủ nhiều thành phần): 25gr thịt như trên + 25gr cháo/cơm nát/khoai tây nghiền/bún + 20gr rau xanh + 37.5-45ml nước. Trộn chung, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 8 phút.

Để bớt nóng và cho bé ăn ngay (không khuyến khích trữ đông hay giữ lạnh khi đã kết hợp nhiều thành phần)

Theo hướng dẫn lâm sàng về ăn dặm của Bộ Y Tế Anh,  tùy theo độ tuổi của trẻ mà cho bé ăn bữa ăn chính, bữa phụ hay bữa ăn kết hợp:

+ Bé bắt đầu ăn dặm - tuần 9 ăn dặm: nên duy trì 1 bữa chính/ngày

+ Bé từ tuần 10 ăn dặm - tuần 15 ăn dặm: nên có 1 bữa chính/ngày + 1 bữa phụ/ngày

+ Bé từ tuần 16 ăn dặm - tuần 24 ăn dặm: 1 bữa chính, 1 bữa kết hợp đa dạng , 1-2 bữa phụ

+ Bé từ tuần 24 ăn dặm - 35 tuần ăn dặm: 1 bữa chính + 2 bữa kết hợp đa dạng + 1 bữa phụ

+ Bé từ 36 tuần ăn dặm: 3 bữa kết hợp đa dạng + 1-2 bữa phụ

*Nguồn: BS Anh Nguyen

>> Xem thêm: Kinh nghiệm ăn dặm cho bé từ 6 tháng đến 3 tuổi chuẩn khoa học

Phương pháp ăn dặm kiểu Nhật

Lựa chọn phương pháp ăn dặm nào phù hợp nhất với thể trạng của con luôn là nỗi băn khoăn của nhiều mẹ. Chúng ta cùng tìm hiểu về phương pháp ăn dặm - một trong những phương pháp được nhiều mẹ áp dụng nhé. 

Ăn dặm kiểu Nhật là gì?

 a.     Là phương pháp mà trẻ được tập ăn qua 4 giai đoạn, theo đó mà độ thô của thức ăn tăng dần. Phân chia giai đoạn là phụ thuộc vào sinh lý của trẻ, lúc nào thì có phản xạ nuốt, lúc nào có phản xạ nhai.

    + Giai đoạn 1: 5-6 tháng: Giúp bé nhớ cách dùng lưỡi đẩy thức ăn từ ngoài vào trong rồi nuốt
    + Giai đoạn 2: 7-8 tháng: Giúp bé nhớ cách dùng lưỡi để đưa và đẩy thức ăn lên và xuống
    + Giai đoạn 3: 9-11 tháng: Giúp bé nhớ các dùng lợi để nghiền thức ăn cứng
    + Giai đoạn 4: 12-15 tháng: Giúp bé nhớ cách dùng răng để ăn

>> Xem thêm: Làm sao cho trẻ hết biếng ăn khi mới bắt đầu ăn dặm?

 b.    Nguyên tắc cho con ăn dặm:

- Tập ăn từ ít rồi tăng dần. Từ 5 đến 8 tháng vẫn ưu tiên sữa hơn, và sau 9 tháng thì mới ưu tiên ăn dặm. Lúc mới đầu tập theo phương pháp này thì trẻ ăn ít, điều này sẽ khiến cha mẹ cảm thấy sốt ruột. Vì vậy, cha mẹ cần phải bình tĩnh đón nhận và cố gắng kiên nhẫn. Phải để cho con quen và thích thú dần. Sau này con quen rồi thì sẽ ăn nhiều hơn.
-  Khi mới bắt đầu ăn theo phương pháp này nên cho trẻ ăn riêng từng món để làm cho vị giác con phát triển, ngon hơn. Sau này con lớn rồi thì con có thể thích loại này, không thích loại kia rất dễ khi con được ăn riêng từng món như vậy. Sau này con quen rồi thì thỉnh thoảng ta lại đổi bữa cho ăn chung với nhau, rất linh hoạt.
-  Trong ngày nên cho con ăn chỉ 1 thứ mới để theo dõi phản ứng của con. Cũng nên cho bé ăn 2 ngày liên tục như thế.

 c.      Cách cho con ăn:

-  Tôn trọng con: tạo cho con thích thú ăn uống, tự động há miệng ra ăn chứ ko ép con ăn. Không ăn, nhè ra hoặc khóc là dừng.
 - Tìm nguyên nhân vì sao con không ăn: có thể con đang khó chịu cái gì đấy: buồn ngủ, ị, chỗ ngồi chưa thoải mái,…
  - Thức ăn chưa được trơn: khi mẹ tăng độ thô mà con chưa kịp thích ứng thì dừng 2 ngày, chế biến thức ăn trơn hơn cho con, thức ăn có ngon không?
  - Thức ăn không ngon: mẹ phải ăn cùng con để biết có ngon không nhé!

Không:

 - Không xem ti vi
 - Không chơi khi ăn, chỉ nói chuyện với con khi ăn, ko cho trẻ cầm đồ chơi khi ăn
 - Không cho ăn lâu, 20-25 phút ko ăn hết cũng dừng. Kinh nghiệm là cho con ăn liên tục, tập trung. Ăn tập trung giúp con tiêu hóa tốt hơn và tập thói quen tốt cho con trong ăn uống.
- Không cho con ăn vặt
- Ngồi cố định 1 chỗ để ăn: ngồi ghế ăn. Tập cho con thói quen ngồi 1 chỗ, ăn xong mới được được ra. Sau này con biết hơn thì tập cho con muốn ăn thì giơ tay, tự ngồi vào ghế và đeo yếm vào. Không muốn ăn nữa thì giật yếm ra và ra khỏi ghế.

Ưu và nhược điểm ăn dặm kiểu Nhật

 a. Nhược điểm:

-  Cái này quạn trọng nhất đây. Cần phải trao đổi với chồng và người thân trong gia đình để thống nhất là theo phương pháp ăn dặm kiểu Nhật. Vì nó mới và lạ lùng nên rất hay gặp sự phản đối của người khác, điều đó làm chúng ta mất kiên nhẫn. Khi đó chúng ta sẽ lung lạc, xoay sang kiểu ép con ăn hoặc đi rông, bla bla. Chúng ta sẽ thất bại

-   Cần xác định với nhau rằng: tập ăn dặm gồm  2 phần: con được ăn và con được học cách tự giác ăn. Chính vì thế mà ko nhồi nhét cho con ăn bằng mọi giá. Hậu quả có thể là con sẽ không quá béo tốt đâu, chỉ tăng trưởng trong mức đủ tiêu chuẩn thôi. Ví dụ như nếu con không ăn thì không ép, sẽ tìm cách bù cho con như uống thêm sữa hoặc bổ sung thêm vitamin và khoáng,…

-  Gần như là các con sẽ được ăn riêng từng món, do đó chúng ta sẽ mất công và thời gian chế biến món ăn. Lúc đầu là cháo, sau 1 tuần sẽ thêm rau và sau 1 tháng đầu thì các con ăn 3 món 1 bữa. 

    b.    Ưu điểm:

-  Con được học ăn theo đúng giai đoạn sinh lý, tập phản xạ nuốt, nhai theo đúng sự phát triển.
-  Con được ăn đa dạng, từng món riêng nên vị giác của con sẽ tinh tế hơn. Lớn lên sẽ không kén ăn, nhất là rau.
- Tránh được chuyện: ăn lâu, ngậm, đi rông, xem ti vi, cả nhà phải bày đủ trò mới chịu ăn 1 miếng (dọa công an, ông ba bị,…), ko ăn rau, kén ăn. Thay vào đó là thái độ thích thú với ăn uống, tập trung khi ăn sẽ làm cho bộ máy tiêu hóa của con hoạt động tốt hơn, các dịch tiêu hóa tiết ra tốt hơn. Và như thế, con sẽ biết ăn ra ăn, chơi ra chơi, chủ động trong ăn uống, rèn luyện được tính tự lập khi tự ăn, tự uống, tự chọn đồ ăn ưa thích,…

>> Xem thêm: Kinh nghiệm ăn dặm cho bé từ 6 tháng đến 3 tuổi chuẩn khoa học

Nuôi dạy con thành người tuyệt vời như thế nào?

Hầu hết các bậc cha mẹ đều mong muốn con mình lớn lên giỏi giang, nhân hậu, có ích cho cộng đồng. Dưới đây là 6 lời khuyên từ các học giả Harvard về cách nuôi dạy một đứa trẻ tử tế, có trách nhiệm và nhân ái. Các bạn cùng tham khảo nhé!

1. Dạy con kiểm soát cảm xúc

Tức giận, buồn bã, thất vọng đều có thể ảnh hưởng tới mỗi đứa trẻ ở mức độ nghiêm trọng giống như với người trưởng thành. Nhưng chúng ta vẫn có thể dạy trẻ những bài học về cách đối mặt với những cảm xúc tiêu cực và cách không lãng phí quá nhiều năng lượng vào chúng.

Khi trẻ đang trong trạng thái bình tĩnh, hãy dạy chúng mẹo sau: đầu tiên hít sâu bằng mũi, sau đó thở ra bằng miệng, và đếm đến 5. Khi con bạn nổi giận vì chuyện gì đó, hãy nhắc lại cho trẻ 3 bước này và cùng trẻ thực hiện lại.

2. Nói chuyện với con về việc chịu trách nhiệm về hành động của mình

Bố mẹ là những hình mẫu quan trọng để trẻ nhìn vào và bắt chước. Hãy nói chuyện với trẻ về đạo đức và việc giúp đỡ lẫn nhau, quan tâm tới thế giới xung quanh mình. Hãy giải thích việc chịu trách nhiệm cho hành động của mình có ý nghĩa như thế nào. Và quan trọng nhất là đừng quên hành xử đúng với những gì bạn nói và khuyến khích trẻ làm những điều tốt đẹp.

>> Xem thêm: 4 điều bố không nên bỏ qua khi con bước qua 1 tuổi

3. Dạy con nhân ái và biết giúp kẻ yếu

Việc trẻ có khả năng đồng cảm với không chỉ người thân, bạn bè, mà còn với cả những người cần giúp đỡ - là rất quan trọng. Hãy đề nghị trẻ tưởng tượng mình sẽ cảm thấy như thế nào nếu là người mới trong lớp. Những cũng nói chuyện với trẻ về những vấn đề lớn hơn: Con có thể làm gì cho những bạn nhỏ không có gì để ăn? Những người vô gia cư? Cha mẹ có thể làm nhiều điều để giúp trẻ phát triển ý thức trách nhiệm xã hội.

4. Dạy con biết ơn

Việc trẻ không bao giờ cảm thấy xấu hổ khi thừa nhận rằng mình biết ơn điều gì đó hoặc ai đó – là rất quan trọng. Hãy bắt đầu từ những thứ nhỏ nhặt. Ví dụ như, hãy đề nghị trẻ ôm và cảm ơn bà vì những món ngon mà bà làm, nhắc trẻ luôn nói lời cảm ơn bất cứ khi nào cần, cảm ơn bố mẹ vì tất cả những việc mà bạn làm cho con.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng những người không ngại thể hiện sự biết ơn sẽ hạnh phúc và khỏe mạnh hơn những người khác.

5. Dạy con điều gì làm nên hành vi tốt và truyền cho trẻ những giá trị gia đình

Phần lớn cha mẹ đánh giá cao thành tích của trẻ ở trường hoặc trong các môn thể thao. Tại sao chúng ta không có thái độ tương tự với những hành vi đạo đức của trẻ? Điều quan trọng là phải xác định rõ những giá trị của gia đình bạn và chắc chắn rằng đứa trẻ của bạn luôn tôn trọng chúng trong cả lời nói và hành động. Trẻ có cư xử lễ phép không? Có giữ lời hứa không? Trẻ ứng xử như thế nào với bạn bè hay với những người làm chúng thất vọng? Đừng quên trẻ nhìn vào ai để bắt chước.

6. Dành nhiều thời gian hơn cho con

Hãy tự cảnh giác mình nếu những cuộc trò chuyện của bạn với trẻ chỉ đề nói về các hình phạt, nguyên tắc. Hãy cố gắng xây dựng một mối quan hệ tin cậy với con. Hãy trò chuyện, chơi với trẻ, dành thời gian cho con, đi chơi đâu đó, và đừng bao giờ quên thể hiện cho con biết bạn yêu chúng nhiều như thế nào. Tất cả điều này sẽ giúp trẻ trở thành một người chân thành, tử tế, hiểu tình yêu và sự tôn trọng là như thế nào và có khả năng chia sẻ những cảm xúc này với người xung quanh.

>> Xem thêm: Tăng cường hấp thu cho trẻ bằng cách bổ sung enzyme đúng cách

Cách sơ cứu đơn giản, cha mẹ nào cũng cần biết

Trẻ nhỏ vốn hiếu động, đi bò khắp nhà nên việc xảy ra các chấn thương là điều không thể tránh khỏi. Đôi lúc những vết thương rất nhỏ, không cần điều trị thuốc và sẽ tự lành, nhưng một số cha mẹ không biết cách xử lý và sơ cứu đúng có thể làm vết thương nhiễm trùng và gây phức tạp trong điều trị. Hơn nữa, một số chấn thương bình thường và không để lại vết thương (như chấn thương đầu) cũng có thể gây nguy hiểm tính mạng của trẻ nếu cha mẹ không biết cách xử lý và theo dõi. Nhận biết sự cần thiết về một số kĩ năng cơ bản để giúp các bé sống khỏe mạnh và an toàn, bài viết này sẽ đề cập đến 1 số nhận biết cơ bản về mức độ tổn thương và xử lý nhanh để cha mẹ kịp thời giúp trẻ.

Trẻ bị bé khác cắn

Chuyện 2 trẻ cắn nhau là rất thông thường. Đặc biệt khi trẻ có 3 cái răng trở lên. Ngày nay, hầu hết các bé đều được tiêm phòng nên vết cắn không đáng lo ngại nếu nó không chảy máu nhiều. Tuy nhiên không cằm được hoặc nhìn thấy 2 lớp thịt màu khác nhau. Cha mẹ bình tĩnh xử lý tình huống như sau:

- Tách 2 trẻ ra xa, đừng la mắng trẻ cắn, mà bế bé bị cắn ra chỗ khác và vỗ bé nín. Khi bé bình tĩnh, thì tiếp tục làm các bước sau.

- Cho 3 giọt xà bông tắm của trẻ vào cái thau nhỏ để bé ngâm vết cắn 30 giây và sau đó dùng cái ly múc nước sạch xối vào vết thương 5-6 lần để sạch xà phòng.

- Lau khô bằng khăn sạch, đừng chà xát kì cọ làm trẻ đau.

- Nếu vết thương sưng đỏ, mưng mủ, trẻ sốt nhẹ, mệt mỏi thì cho bé đi viện ngay để xử lý. Trong 24 giờ nếu vết cắn bình thường thì không gì lo lắng.

Nếu biết bé bị cắn bởi 1 bé có bệnh truyền nhiễm nào đó (như HIV), thì sau khi xử lý bằng xà phòng như trên 1 phút, cho vết cắn dưới vòi nước chảy 20 phút và đưa bé đi viện trong 2 giờ sau đó để xử lý tiếp.

>> Xem thêm: Bổ sung vitamin tăng sức đề kháng cho trẻ đúng cách
Trẻ bị côn trùng đốt

Việc trẻ bị muỗi, kiến hoặc côn trùng cắn là chuyện rất hay xảy ra. Da bé cũng rất nhạy cảm với một số hóa chất tiết ra từ vết cắn của côn trùng mà có những biểu hiện triệu chứng từ nhẹ đến nặng khác nhau. Có bé thì chỉ ngứa, đỏ bình thường, nhưng có bé sẽ sưng và xuất hiện bội nhiễm hoặc nhiễm trùng cơ hội (gây bệnh lý chốc lỡ), hoặc có bé sẽ nóng sốt (có thể do phản ứng dị ứng diễn ra).

* Cách xử lý khi bị côn trùng đốt

- Rửa vết cắn bằng nước sạch 3 lần bằng cách đổ nhẹ nước lên vùng cắn. Lưu ý: chỉ áp dụng cho vết cắn không chảy máu.

- Dùng khăn nhúng nước lạnh đắp lên vết cắn 20 phút để giảm nhẹ sưng và làm trẻ dễ chịu.

- Cắt ngắn móng tay của bé để hạn chế bé gãi gây lở và đỏ vết cắn.

- Nếu tình trạng có sưng đỏ và đau cho bé, có thể dùng kem thoa chứa hydrocortisone (1%) hoặc bột nổi pha với 1 ít nước tạo dạng hồ sệt đắp lên vết cắn.

- Tình trạng không giảm nhẹ sau vài ngày thì nên tư vấn chuyên gia sức khỏe.

- Không bôi dầu xanh, dầu gió lên vết đốt.

- Nếu trẻ bị ong đốt lên miệng hoặc cổ hoặc bị đốt hơn 10 chỗ cũng nên tư vấn chuyên gia sức khỏe.

- Nếu trẻ biểu hiện mệt mỏi, sưng đỏ, triệu chứng phức tạp, khó thở gia tăng sau 24 giờ bị đốt, nên tư vấn chuyên gia sức khỏe.

- Đa phần các trường hợp vết cắn sẽ lành sau vài ngày.

Trẻ bị ngã đụng đầu
Trẻ ngã hoặc đi, bò đụng trúng đầu là rất thông thường với các bé dưới 4 tuổi. Hầu hết, nếu đụng trúng nhẹ, trẻ sẽ không khóc mà tiếp tục chơi tiếp. Tuy nhiên, triệu chứng nghiêm trọng của chấn thương đầu có thể trì hoãn đến vài giờ hoặc sang ngày hôm sau. Nên cha mẹ dễ bỏ sót. Đến lúc phát hiện thì tổn thương đã khó phục hồi. Một số điều cha mẹ nên lưu ý như sau:

- Độ cao trẻ ngã: nếu trẻ ngã từ độ cao bằng hoặc cao hơn chiều dài của bé thì có thể gây chấn thương nghiêm trọng đến bé.

- Tư thế ngã: ngã nằm ngửa hoặc nghiêng sẽ nghiêm trọng hơn trẻ ngã úm.

- Vị trí vết thương: vùng tổn thương phía sau ót, bên hông sẽ nhiều và nghiêm trọng hơn tổn thương trước trán.

Mặc dù sau khi ngã trẻ không khóc nhiều hoặc vết thương không rõ ràng, cha mẹ chú ý theo dõi trẻ liên tục nghiêm ngặt trong 6h từ lúc trẻ ngã và ghi nhận tất cả biểu hiện của trẻ sau khi ngã. Nếu có bất kì các dấu hiệu sau thì nên cho trẻ vào viện, chụp hình, thăm khám để xử lý kịp thời:

+Mất ý thức (lờ đờ, ngủ li bì). Tình trạng này có thể gặp ngay khi va động mạnh. Tuy nhiên nếu kéo dài quá 2h hoặc tình trạng này thường diễn ra trong 6h theo dõi (trẻ hay ngủ li bì khi chỉ vừa bú hoặc thích nằm không thich chơi).

+Mất đáp ứng: Cha mẹ nên hỏi trẻ thường xuyên, cứ mỗi 30 phút để gây chú ý cho trẻ. Nếu trẻ thường phản ứng lại thì không sao.

+Nhiều hơn 2 lần ói vô thức (không phải lúc ăn nhợn ói)

+Vết thương xưng và có sự xuất huyết dưới da. Máu có thể chảy ra từ tai và khóe mắt. Lúc này, cha mẹ gọi cấp cứu ngay (chú ý lúc bé ngủ vào buổi tối)

+Trẻ không thể tự nâng cánh tay hoặc chân. Bạn sẽ thấy trẻ ít di chuyển, thường thích nằm, ít vận động. Bé lớn bạn yêu cầu bé nâng chân tay lên. Trẻ nhỏ bạn đưa món đồ chơi bé thích để bé cầm, nếu bé không nâng tay lên cầm có thể là 1 dấu hiệu.

+Thấy xuất hiện những vùng xanh đen sau tai và dưới mắt

+Trẻ khóc hoặc than đau hơn 50 phút

+Trẻ lớn sẽ thấy chóng mặt. Trẻ nhỏ bỏ bú/bỏ ăn, khóc không lớn nhưng dai.

Nếu không có những biểu hiện này trong 6h đầu, cha mẹ nên tiếp tục theo dõi 24h nữa.

*Cách xử lý khi trẻ bị ngã va đầu:

-Ôm trẻ vào lòng và vỗ trẻ bình tĩnh. Kiểm tra mức độ ý thức của trẻ bằng cách: nói chuyện với bé để trẻ nghe giọng bạn, nhìn trẻ để bé nhìn bạn, chạm vuốt ve bàn tay và bàn chân bé để bé có nhận thức.

- Nếu vết thương xưng đỏ thì dùng 1 túi đá (icepack) để lên vết thương 10 phút. Trong lúc đó. bạn luôn trò chuyện với bé như trên để kiểm tra mức độ còn ý thức của bé.

-Nếu vết thương chảy máu, dùng một miếng vải sạch để vào vết thương, giữ chặt để máu không chảy ra. Nên cho bé vào viện để kiểm tra.

-Nếu bé không có vết thương rõ ràng thì nên theo dõi bé 6 giờ nghiêm ngặt như trên, sau đó là 24 giờ.

>>Xem thêm: Trẻ bị táo bón chậm tăng cân, cha mẹ nên làm gì

Tìm hiểu về hệ tiêu hóa để có cấu trúc ăn dặm hợp lý cho trẻ

Các chuyên gia dinh dưỡng đều khuyên trẻ nên bắt đầu ăn dặm từ 5,5 tháng tuổi trở lên bởi ở dưới thời gian này hệ tiêu hóa trẻ chưa hoàn chỉnh để chấp nhận thức ăn dặm. Tốt nhất nên cho trẻ ăn từ 6 tháng tuổi trở lên.

Tuy nhiên, hệ nước bọt, và hệ tiết men tiêu hóa vẫn chưa hoàn chỉnh dù trẻ đã được 5,5 tháng tuổi. Do đó, thứ tự giới thiệu thức ăn là điều quan trọng để giúp trẻ ăn tốt. Trẻ đi phân sống một vài lần trong tuần cũng là bình thường do hệ men tiêu hóa chưa hoàn thiện.

Cấu trúc thức ăn dặm của trẻ

Cấu trúc thức ăn không phụ thuộc vào có răng hay không có răng của trẻ. Cấu trúc thức ăn phụ thuộc vào phát triển của não bộ. Ở độ tuổi khác nhau, não bộ chi phối khác nhau về độ đặc lỏng của thức ăn. Do đó, cha mẹ đừng quá ngac nhiên có nhiều trẻ chỉ đòi ăn cơm, không ăn cháo nữa. 

Não bộ chi phối cấu trúc ăn dặm để có sự phối hợp nhịp nhàng giữa vận động cơ hàm, tuyến nước bọt và sự tiết các men tiêu hóa. Sự phối hợp này giúp trẻ tránh bị hóc thức ăn, tăng phát triển mùi vị và tăng hiệu suất tiêu hóa thông qua hoạt động của men. Tất cả 3 nhánh này (cơ hàm, tuyến nước bọt và hệ men) đều cần não bộ quy định chính xác thời gian để hoàn thiện. Ví dụ, những bé không may bị bệnh Down, khiếm khuyết về não bộ sẽ có sự trễ của phát triển cơ hàm, hay chảy nhiều nước miếng.

Hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ

Hướng dẫn về cấu trúc ăn dặm

Theo Hướng dẫn thực hành ăn dặm của Hiệp Hội Dinh Dưỡng Lâm sàng Anh Quốc, Cấu trúc thức ăn dặm đúng theo độ tuổi phát triển não bộ gồm:

Từ lúc bắt đầu ăn dặm đến hết 6 tháng tuổi: Cấu trúc thức ăn dặm nên ở dạng mịn, rây nhuyễn, có độ loãng, nhiều nước. Cháo thì tỷ lệ 1:10 [ 1 muỗng gạo: 10 muỗng nước]. Thịt cá rau củ cũng xay nhuyển, mịn. Nấu cháo đúng tỷ lệ trước, sau đó trộn chung với thức ăn. Cấu trúc này có thuật ngữ chuyên ngành trong tiếng Anh là Puréed. 

Từ 7 đến 9 tháng: cấu trúc thức ăn nên chuyển sang dạng cháo đặc hơn, ít loãng, có hình khối. Thịt cá rau củ xay nát. Cấu trúc này có thuật ngữ chuyên ngành trong tiếng Anh là Lumpy. 

Từ 10 tháng đến hết 12 tháng tuổi: Cấu trúc thức ăn dặm nên là dạng cơm nát (cơm nấu dẻo (không quá sệt) làm nát bằng muỗng hoặc bằng tay). Thịt cá có thể làm nát bằng muỗng hoặc xé nát bằng tay. Rau củ thì cắt nhỏ, lát mỏng. Cấu trúc này có thuật ngữ chuyên ngành trong tiếng Anh là Diced.

 Trẻ ăn dặm theo phương pháp tự chỉ huy(BLW) có bị chi phối bởi cấu trúc này?

Các trẻ ăn dặm theo phương pháp này có bị chi phối bởi cấu trúc ăn dặm. Ví dụ:  trẻ có sự phát triển rõ của hệ vận động như khả năng ngồi chống đỡ khá vững, kĩ năng phát triển vận động cầm nắm, hay có sự hứng thú khi cầm thức ăn bỏ vào miệng, vận động lên xuống cơ hàm của trẻ có sự phát triển.

Trẻ ăn theo BLW chỉ nên bắt đầu khi bé được 6 tháng tuổi và có những biểu hiện trên. Khi đó, não bộ trẻ và hệ tiêu hóa đã có thể đồng bộ phát triển. Một lưu ý, trẻ ăn theo BLW là dễ có nguy cơ hóc do một phần liên kết của não bộ chưa đồng bộ với động tác nuốt do đó cha mẹ làm thức ăn mềm,cắt thức ăn không quá nhỏ và luôn bên cạnh trẻ khi cho bé tự bóc ăn.

Trẻ đến 6 tháng tuổi mà chưa phát triển các kĩ năng trên thì không thích hợp cho BLW, nếu vẫn muốn cho trẻ ăn theo BLW thì ban đầu bạn cho trẻ ăn đút muỗng bình thường, khi trẻ được 8,5 - 9 tháng tuổi có thể kết hợp BLW thêm vào.

>> Xem thêm: Kinh nghiệm ăn dặm của trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi chuẩn khoa học

Trẻ dưới 3 tuổi không nên xem TV

Trong cuộc sống hiện đại, nhiều gia đình vì muốn trẻ bớt nghịch, ngoan hơn để phụ huynh có nhiều thời gian làm các việc khác hơn mà đã cho trẻ tiếp xúc với các thiết bị điện tử như  điện thoại, ipac, TV từ khi còn rất nhỏ. Vậy thực sự cho trẻ nhỏ xem TV dưới 3 tuổi liệu có tốt hay không? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu nhé! 

1. Cho trẻ dưới 3 tuổi xem TV sẽ gây ảnh hưởng đến sự phát triển của đại não và  khiến hệ thần kinh bị tổn thương

Trước 3 tuổi, sự phát triển của đại não cần đạt được 80%, nhưng việc xem ti vi thường xuyên sẽ làm chậm quá trình phát triển của đại não, gây ảnh hưởng xấu cho trẻ. Xem TV là một hành vi tiếp thu thụ động, sẽ gây cản trở cho việc tiếp xúc với thế giới thật của trẻ, làm hạn chế khả năng tưởng tượng của bé. 

2. Ngủ không ngon giấc, cơ thể không phát triển

 

Trẻ em dưới 3 tuổi phát triển chiều cao trong khi ngủ. Chất melatonin có liên hệ mật thiết với chất lượng giấc ngủ, và cũng có tác dụng không thể xem thường trong việc điều tiết sự phát triển của thời kỳ thiếu niên. Nghiên cứu đã chứng minh, xem ti vi trong thời gian dài sẽ gây ức chế quá trình bài tiết melatonin. Nếu liên tục dừng xem tivi trong 1 tuần, nồng độ melatonin trong cơ thể trẻ có thể tăng lên 30%.

Trẻ dưới 3 tuổi không nên xem TV

3. Dễ mắc các bệnh tim mạch

Theo 1 nghiên cứu của Úc với mẫu 290 trẻ ở độ tuổi 15, những trẻ mỗi ngày xem TV hoặc chơi điện tử quá 2 tiếng có nguy cơ bị mắc các bệnh tim mạch rất cao.

4.Tính cách nóng nảy, khó kết bạn

Theo các nhà nghiên cứu, tính cách của những trẻ thường xuyên xem TV thường nóng nảy, thần kinh không vững. Việc xem ti vi nhiều cũng không có lợi cho việc giao tiếp xã hội và ứng xử hàng ngày của trẻ.

Các chuyên gia cũng nhắc nhở không nên đặt TV trong phòng ngủ, để tránh tạo thói quen xấu nằm xem TV cho trẻ. Bữa ăn cũng không nên xem TV, để trẻ có thể tập trung ăn cơm. Các bậc phụ huynh tốt nhất nên xem TV cùng trẻ, nhắc lại cho trẻ những đặc tính hay đặc điểm tốt được nói đến trong chương trình. Ngoài ra còn có thể khuyến khích trẻ kể lại nội dung câu chuyện đã xem, cùng trẻ phân tích để từ đó bồi dưỡng và phát triển kĩ năng biểu đạt ngôn ngữ, khả năng phán đoán và rèn luyện trí nhớ cho bé.

>> Xem thêm: Trẻ ăn nhiều mà vẫn chậm tăng cân nguyên nhân do đâu? 

>> Giúp trẻ biếng ăn tăng cường hấp thu bằng công thức cao năng lượng