Chủ Nhật, 7 tháng 5, 2017

Chăm sóc trẻ thừa cân béo phì như thế nào?

Bạn có biết, 33% trẻ sau 2 tuổi nếu vẫn bị thừa cân béo phì thì sẽ trở thành người lớn béo phì. Béo phì từ sớm đến trưởng thành thường liên quan đến các vấn đề sức khỏe và tâm lý của trẻ như: thụ động, ù lì, dễ tác động tâm lý, tim mạch, đái tháo đường. Các trẻ nhỏ thừa cân và có lớp mỡ dưới da quá nhiều sẽ liên quan đến trì hoãn vận động so với các bé có cân nặng bình thường. Các bé có thể khó đi lại, khó phát triển tốt các cơ, và sử dụng các ngón tay cho các hoạt động.

Chăm sóc trẻ thừa cân, béo phì như thế nào?

Dấu hiệu tăng trưởng thừa cân béo phì cần lưu tâm ở trẻ dưới 2 tuổi, đặc biệt trong gia đình có tiền sử béo phì: "Khi xem biểu đồ tăng trưởng WHO, nếu cân nặng theo độ tuổi vượt 2 đường so với chiều cao theo độ tuổi." Nếu có dấu hiệu này, nên thông báo với chuyên gia dinh dưỡng để được theo dõi 6 tháng/lần để được điều chỉnh dinh dưỡng hợp lí nếu trẻ thực sự có vấn đề.


Hãy giảm các tác nhân gây trẻ thừa cân béo phì

1. Giảm lượng sữa công thức 500-600ml khi trẻ bắt đầu ăn dặm. Tuy nhiên, bé vẫn bú sữa mẹ theo nhu cầu vì bé sẽ biết tự điều chỉnh lượng sữa mẹ bé cần.

2. Hạn chế các thức uống giàu đường, nước ép trái cây quá ngọt. Nên cho bé dùng trái cây tươi vì vừa cung cấp vitamin khoáng, mà còn cung cấp nguồn chất sơ. (Xem thêm: Bổ sung vitamin cho trẻ đúng cách). 

3. Tránh các thực phẩm giàu chất béo bão hòa hoặc tran-fat sau 2 tuổi như gà rán, hamburger, khoai tây chiên.

4. Tránh các loại bánh kẹo có đường 

5. Giảm các loại nước ngọt có ga.

6. Điều chỉnh lượng ăn đủ năng lượng theo độ tuổi:

*710 kcal/ngày cho trẻ 7-12 tháng tuổi

*1180 kcal/ngày cho trẻ 1-3 tuổi

*1470kcal/ngày cho trẻ 4-6 tuổi

100ml sữa mẹ là tương đương 69kcal, còn sữa công thức là đa dạng (nên đọc thành phần trên nhãn hiệu).

7. Không nên cho trẻ xem TV, ipad hoặc thiết bị điện tử trước 2 tuổi và nên giới hạn thời gian xem TV hoặc các thiết bị dưới 20 phút/ngày cho trẻ từ 3 tuổi. Điều này sẽ giúp trẻ tránh ngồi thụ động trước các màn hình điện tử, dành nhiều thời gian cho các hoạt động vui chơi lành mạnh khác.

8. Tận dụng những thời gian rảnh cùng vui chơi với trẻ. Trẻ từ 2 -6 tuổi, có thể đi bộ 200 mét, do đó, cha mẹ có thể khuyến khích trẻ đi cầu thang, thay vì thang máy hoặc đi dạo với trẻ vào dịp cuối tuần, mục tiêu đặt ra cho 2 cha con là hoàn thành 200m đi bộ chẳng hạn. Những hoạt động vui chơi giữa các thành viên trong gia đình sẽ làm trẻ năng hoạt động và khỏe mạnh, thông minh hơn. (Xem thêm: Vận động giúp trẻ cải thiện chiều cao).

*Nguồn: BS Anh Nguyễn


Thứ Hai, 17 tháng 4, 2017

Cách chế biến thức ăn bảo đảm chất dinh dưỡng

Một số lỗi trong chế biến thức ăn có thể mang bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng cho bé thành một bữa ăn thiếu chất dinh dưỡng. Đôi lúc do cha mẹ không để ý hoặc không biết vô tình mắc lỗi, nhưng những lỗi này nếu kéo dài rất dễ dẫn đến những thiếu hụt vi chất quan trọng như Vitamin A, Vitamin C, Vitamin D, vitamin E, Vitamin nhóm B, Canxi, sắt, kẽm và magie...khiến trẻ chậm tăng cân. Dưới đây là cách chế biến thực phẩm để giữ được lượng dinh dưỡng tối đa, cha mẹ có thể tham khảo.

Luộc nấu với ít nước, nấu canh

Luộc nấu với ít nước, nấu canh có thể làm mất nhiều từ 50-60% lượng vitamin C và vitamin nhóm B, đặc biệt Vitamin B3 (niacin), Vitamin B1 (thiamin) từ thực phẩm.
Nhưng những thực phẩm chứa omega-3 như cá thu, cá hồi, cá chép hoặc lươn thì dùng phương pháp chế biến này là tốt nhất bởi lượng chất béo Omega-3 sẽ được bảo toàn.

Xào với dầu 

Xào với dầu khiến thực phẩm chứa vitamin C mất nhiều nhất. Rau mất vitamin C nhiều nhất là bông cải và bắp cải.
Các loại củ xào ít mất chất dinh dưỡng, so với rau cho lá.
Nên dùng dầu oliu (loại có thể chiên/xào nấu được), hoặc dầu đậu nành, hạt hướng dương.

Nướng/quay

Thịt heo/bò quay sẽ mất vitamin nhóm B đến 40%. Các thịt khác như thịt gà, cá, tôm không đáng kể.

Chiên ngập dầu 

Khi chiên ngập dầu chất dinh dưỡng ít được bảo toàn nhất, nhưng đôi lúc phải sử dụng để tạo cấu trúc giòn giòn cho các bé từ 10-18 tháng tuổi bị biếng ăn. Các bé ở giai đoạn này có thể thích cấu trúc này. Bữa ăn có món ăn chiên ngập dầu nên bổ sung thêm các món khác đi kèm như rau củ quả.
Khi chiên nên dùng dầu đậu nành hoặc dầu hạt hướng dương. Dầu oliu không thích hợp cho chiên ngập dầu dù là loại oliu đó có thể dùng để chiên.
Không dùng dầu dừa, bơ thực vật và mỡ động vật ép ra dầu.
Dầu dùng 1 lần, bỏ ngay, không nên tái sử dụng.

Nấu chín cách thủy/hấp chín

Đây là phương pháp tốt nhất cho việc bảo toàn vi chất dinh dưỡng. Nhưng, không phải món ăn nào cũng chế biến được. Phương pháp này thích hợp cho các loại đậu, rau củ quả.

Kết luận 

*Có thể hấp cách thủy: rau củ quả
*Củ như cà rốt, su su,... có thể xào
*Thịt heo/bò nên xào hoặc luộc
*Thịt gà/tôm/cua có thể nướng, sau đó xé thịt nạc
*Cá hấp/nấu canh, sau đó lấy thịt nạc
*Thỉnh thoảng 2-3 bữa/tuần, khoai tây chiên, tôm/cá chiên giòn

Thứ Ba, 11 tháng 4, 2017

Cha mẹ nên dạy trẻ ăn như thế nào cho đúng?

Viện Nhi Khoa Hoàng Gia Anh cho biết, thời điểm cho con ăn dặm từ 6 - 9 tháng tuổi là thời điểm quan trọng cho trẻ học cách ăn, trẻ cũng có cơ hội được thưởng thức món mới, mà trước đó bé chỉ biết đến sữa là nguồn thức ăn chính. Trẻ học cách nhai, học cách phân biệt các vị từ thực phẩm tự nhiên, học về màu sắc thức ăn và học về cấu trúc thức ăn cho những giai đoạn sau đó.Từ khi bắt đầu ăn dặm, hãy giúp trẻ:

- Tạo môi trường ngồi ăn không bị chi phối với TV, điện thoại, đồ chơi hoặc nhiều người.

- Ngồi trên ghế ăn dặm hoặc ngồi tựa lưng vào mẹ để ăn nếu bé chưa ngồi vững.

- Hãy giới thiệu lần lượt từng món ăn để trẻ cảm nhận mùi vị thức ăn. (Xem thêm: Phương pháp ăn dặm 3 days wait).

- Hãy thay đổi cấu trúc thức ăn theo độ tuổi để trẻ học cách nhai và luyện tập tốt kĩ năng phân tích cấu trúc thức ăn. (Xem thêm: Làm sao cho trẻ hết biếng ăn khi mới bắt đầu ăn dặm).

- Hãy ngưng khi trẻ có những biểu hiện no hoặc không muốn ăn như quay đầu, đẩy thức ăn. Hãy đợi đến bữa sau giới thiệu lại.

- Đừng giới thiệu 1 lúc quá nhiều. Hãy bắt đầu món mới với 1-2 muỗng, sau đó tăng dần. Đừng mong đợi quá nhiều bé trước 1 tuổi ăn hết chén này tô nọ, bé chịu thử chịu ăn là bạn đã thành công. Mục tiêu thành công của bạn không nên ở lượng mà là ở cách bé học được gì trong bữa ăn.

Khi trẻ từ 3 tuổi, hãy dạy trẻ điều này: Con có thể ăn ít hơn hoặc quyết định không ăn, nhưng đừng bỏ phí đồ ăn! Việc dạy trẻ giá trị của bữa ăn và đây cũng là cách dạy trẻ về lượng ăn trên 1 tinh thần thỏa thuận.

Thứ Tư, 5 tháng 4, 2017

Nên cho trẻ ăn thịt/cá khi nào?

Thịt bò/heo giới thiệu tuần thứ 2 ăn dặm (hoặc từ 6-6,5 tháng).

Lươn/cá/thịt gà/tôm có thể giới thiệu cho bé sau 7,5 tháng tuổi (hoặc sau tuần 7-8 ăn dăm), tuy nhiên lươn nên giới thiệu sau cá sông, thịt gà, tôm, nhưng trước cá biển (cá thu, cá hồi).


Hải sản khác là giới thiệu sau cùng nhất (khi bé ít nhất hơn 10 tháng).

Thứ tự giới thiệu thực phẩm này BYT Anh hướng dẫn nhằm mục đích ngăn ngừa dị ứng và phù hợp với hệ thống men tiêu hóa phát triển từng độ tuổi để các bé ăn tốt hơn, ít bị rối loạn tiêu hóa. Nếu bé nào lỡ cho ăn không đúng thứ tự, nhưng không xảy ra dị ứng hay khó chịu nào thì không sao, cha mẹ đừng quá lo lắng.

* Xem thêm:

Thứ Năm, 30 tháng 3, 2017

Tính cách con thể hiện điều gì?

Cha mẹ băn khoăn rất nhiều về những biểu hiện thái quá trong một vài hành động nào đó của trẻ như luôn nổi trội trong việc chơi cùng các bạn khác, và sẵn sàng đẩy 1 bé khác ra mặc dù bé đó lớn hơn (không phải đánh lộn dành trò chơi, mà đơn giản bé chưa đồng ý bé kia đến chơi trong khu vực của bé), có những bé rất ít khóc dù bị té đau hoặc chỉ khóc vài tiếng là không khóc nữa khi cha mẹ quan tâm, không cần phải được đánh lừa bởi vật gì; có những bé hay hỏi những câu hỏi hoặc nói luyên thuyên với bố mẹ cả ngày; có những trẻ thích kể chuyện, hoặc cũng có những bé chỉ thích mẹ chà lưng, xoa bóp tay mới ngủ ngon được buổi tối.

Những biểu hiện của trẻ và những tính cách riêng


GS. Gardner, ĐH Harvard, Mỹ, người đi đầu trong nghiên cứu tài năng và trí tuệ của trẻ nhỏ đã cho biết: Thế giới trẻ con trước 5 tuổi là thế giới như người lớn, nhưng chưa có ngôn ngữ để giao tiếp. Nhưng giữa các bé với nhau cũng đã phân chia rõ rệt xã hội khi chơi cùng nhau. Giao tiếp giữa các bé thường chúng ta không hiểu được, nhưng các bé là đã biết lẫn nhau. Khi chơi cùng nhau, giống như đặt trong xã hội, một số tính cách nổi trội của trẻ có thể được bộc lộ. GS. Gardner cũng cho biết những biểu hiện này cũng có thể xem là một cách kham thảo cho cha mẹ định hướng đúng và hỗ trợ cho việc phát triển nghề nghiệp của trẻ trong tương lai.

Những biểu hiện của trẻ và tiềm năng nghề nghiệp


Một số biểu hiện khó giải thích của trẻ có thể liên quan đến tính cách gắn liền với 1 tiềm năng nghề nghiệp tương lai của trẻ. Đây không phải là 100% chắc chắn sẽ phát triển nghề nghiệp này, mà chỉ là một vài đánh giá để cha mẹ có định hướng liệu có hỗ trợ trẻ phát triển hay không. Điều quan trọng vẫn nằm ở quyết định của trẻ khi trẻ lớn.

Tính cách 1


Trẻ có cá tính cương nghị, nhưng không có nghĩa là ăn hiếp các bé khác. Trẻ sẵn sàng đẩy 1 bé khác ra mặc dù bé đó lớn hơn (không phải đánh lộn dành trò chơi, mà đơn giản bé chưa đồng ý bé kia đến chơi trong khu vực của bé). Khi lớn hơn, bé có thể cho bé khác chơi cùng bé, nhưng luôn dành sự hướng dẫn cho bé kia. Tuy nhiên, dù trong hoàn cảnh nào, bé cũng ôn hòa, không hung hăng.

--> Trẻ có ý thức tốt về không gian của bé, thích sự hướng dẫn và rất dễ phát triển các kĩ năng học thuật. Thích hợp dạy bé về quy trình, tổ chức của vật thể, sự việc, như hướng dẫn bé làm một việc gì đó, cha mẹ có thể nói như: Bước 1 con làm cái này, đến Bước 2 và bước 3. Cha mẹ cũng có thể mua sách có nhiều tiểu tiết trong quyển sách như có âm thanh, có tiểu tiết, hình ảnh lật mở được,...

Tính cách 2


Trẻ thường được gắn với từ "lì" vì trẻ rất ít khóc hoặc chỉ khóc khi té đau và nín khi được quan tâm, mà không cần gây chú ý việc khác. Khi lớn hơn 1 tí, trẻ có khuynh hướng thích bảo vệ bé khác nếu bé khác bị ăn hiếp, hoặc bị dành đồ chơi. Bé cũng ít dành đồ chơi, thường sẽ chia sẽ cho bé khác nếu được bé cho phép chơi.

--> Trẻ không hề lì như bạn nghĩ, đơn giản bé biết sự chịu đựng và áp lực. Trẻ thích tạo cái tốt cho người khác, sống công bằng. Trẻ có thể là một người mang công lí cho người khác khi lớn. Cha mẹ của trẻ luôn làm điều đúng, công bằng và dạy trẻ những điều nhân nghĩa vì trẻ rất dễ bị ảnh hưởng nếu cha mẹ không làm tốt. Cha mẹ có thể thường dẫn bé đi chơi công viên với các bé khác để bé phát triển dần kĩ năng này.

Tính cách 3


Trẻ thích nói luyên thuyên và hỏi nhiều thứ về cái này cái kia. Nếu cho trẻ chọn thì trẻ thích đọc sách hoặc nói chuyện với ai đó hơn là chơi một mình. Trẻ lớn hơn thì sẽ biết nhiều thứ, đặc biệt về khoa học.

-->Trẻ rất tò mò trong việc tìm hiểu và giải thích vấn đề cho mọi người. Trẻ thích được mẹ kể những câu chuyện khoa học lí thú hơn là câu chuyện cổ tích. Ví dụ, vì sao con nòng nọc lại biến thành ếch.
Cha mẹ nên dẫn bé ra ngoài xem các vấn đề tự nhiên như hoa, cây, gió, mưa,... Cha mẹ giải thích từng hiện tượng cho trẻ. Những quyển sách về khoa học nên có trên tủ của bé khi bé 6 tuổi. Tuy nhiên, bé có thể bị khó giao tiếp với các bé khác cùng trang lứa, để làm cuộc sống bé có nhiều bạn bè, cha mẹ hãy dẫn bé đến nơi có các bé khác, như câu lạc bộ dành cho bé, hoặc tổ chức sinh nhật, các dịp đặc biệt mời các bé khác đến nhà chơi, và để bé tự tạo trò chơi, chơi cùng các bạn.

Tính cách 4

Trẻ thích được cha mẹ chà lưng hoặc xoa bóp khi ngủ. Hoặc nếu nhà có vật nuôi, trẻ thích vuốt ve vật nuôi hoặc dẫn vật nuôi đi chơi cùng.


--> Trẻ rất nhạy cảm với cảm giác. Trẻ có sự thấu hiểu tốt về xúc giác của bản thân và người khác. Trẻ sẽ yêu thích công việc chăm sóc người khác như bác sĩ, y tá hoặc một chuyên gia sức khỏe nào khác. Trẻ có khuynh hướng đặt con người là trung tâm của vũ trụ và rất xem việc tôn trọng quyền con người. Những quyển sách về sức khỏe, khoa học không thể thiếu trên kệ sách của bé khi bé 6 tuổi.

* Nguồn: BS Anh Nguyễn
* Xem thêm:

Thứ Ba, 21 tháng 3, 2017

Bí đỏ - Thực phẩm bổ dưỡng cho bà bầu

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên rằng, bí đỏ đặc biệt tốt cho sức khỏe mẹ bầu, giúp phát triển trí não của thai nhi. Vì vậy, mẹ nên chú ý bổ sung hợp lý thực phẩm này trong bữa ăn hàng ngày. Vậy bí đỏ có công dụng gì đối với sức khỏe mẹ bầu?

Ăn bí đỏ thường xuyên sẽ cung cấp cho cơ thể một lượng lớn các chất sắt, kẽm đẩy nhanh quá trình tạo máu và huyết tố cầu, phòng ngừa thiếu máu và xơ vữa động mạch.

Bí đỏ có hàm lượng beta-caroten phong phú, có khả năng đáp ứng nhu cầu vitamin A cho phụ nữ khi mang thai.

Bí đỏ có tính chất chống oxy hóa tuyệt vời, có tác dụng tránh nhiễm trùng trong thai kỳ bằng cách tăng cường hệ miễn dịch cho bà bầu.

Bí đỏ giúp điều chỉnh mức độ cholesterol; đồng thời, nó có khả năng duy trì mức độ lipid ổn định trong thai kỳ.

Ngoài ra, Bí đỏ còn dồi dào chất xơ, giúp mẹ bầu nhuận tràng, ngừa táo bón và trĩ – hai chứng bệnh mà nhiều thai phụ phải đối mặt.

Với hàm lượng kali, magiê phong phú, mẹ bầu ăn bí đỏ giúp duy trì huyết áp ổn định.

Bí đỏ còn được chứng minh chứa chất chống stress, giúp bà bầu có tinh thần phấn chấn.

Hàm lượng kẽm trong bí ngô giúp bộ não của thai phát triển đầy đủ.

Một số bài thuốc từ bí đỏ bà bầu có thể áp dụng

Chữa đau đầu, táo bón: Dùng 100 – 200 gr cùi bí đỏ nấu canh ăn. Món này còn có tác dụng bổ khí lực, điều hòa tỳ vị.

Chữa mề đay, nứt đầu vú: Cuống bí đỏ trộn với dầu bí đỏ đắp lên chỗ nứt đầu vú, nốt mề đay.

Chữa thiếu máu, suy dinh dưỡng: Hạt bí đỏ rang vàng 60 gr, nhân lạc rang 30 gr, nhân hạt hồ đào 30 gr. Ăn hết một lúc, mỗi ngày một lần, ăn liên tục trong 15 ngày.

Chữa thiếu sữa sau sinh, phù nề chân tay cho bà bầu: Hạt bí đỏ khô 20 gr, bóc vỏ lấy nhân (giữ lại màng xanh ngoài hạt), nghiền nát, cho thêm nước sôi và đường trắng đủ dùng, pha uống vào sáng sớm và chiều tối lúc đói bụng, uống liền trong ba ngày.

Cuống bí đỏ có công dụng an thai, chữa sảy thai quen dạ hiệu quả: Cắt đoạn cuống bí đỏ (còn gọi là bí ngô) khoảng 5cm cho vào nồi đất sao vàng rồi nghiền thành bột mịn. Sau khi có thai được 2 tháng trở đi thì bắt đầu sử dụng thuốc, mỗi ngày uống 1 lần, mỗi lần uống lượng bột khoảng 3 – 5g pha với nước cơm được chắt ra khi đang nấu.

Giúp tăng sữa cho sản phụ sau sinh: Mỗi lần uống 15 – 20g hạt bí ngô, ngày uống 2 lần vào buổi sáng và tối. Cách làm: bỏ vỏ hạt lấy nhân giã nát hòa với nước uống khi đói bụng. Cần uống liền 3 – 5 ngày sẽ hiệu quả. Lưu ý cần uống hạt sống mới hiệu nghiệm.

Thứ Hai, 6 tháng 3, 2017

Tại sao phát hiện sâu răng sớm ở trẻ nhỏ lại quan trọng?

Nghiên cứu cho thấy, nếu trẻ bị sâu răng sữa sớm, sẽ dễ bị sâu răng vĩnh viễn khi trẻ trưởng thành. Đồng thời, răng sâu, xấu, làm cho trẻ mất tự tin, vì không có nụ cười đẹp. Những trẻ có hàm răng khỏe mạnh, nụ cười tươi, có thể giúp trẻ tự tin hơn.

Răng sâu cũng gây đau, khó chịu cho trẻ khi tiêu thụ thức ăn. Vì vậy, trẻ sâu răng nhiều có thể trở thành trẻ lười ăn hoặc khó ăn, và trẻ có thể không lấy đủ năng lượng, vitamin và các khoáng chất theo nhu cầu phát triển của cơ thể.

Khi răng sâu bị rụng sớm, các răng gần đó có thể lấn sang chỗ trống này, và gây ảnh hưởng đến việc mọc răng vĩnh viễn, làm hàm răng vĩnh viễn bị biến dạng, không theo hàng lối, và khó vệ sinh hơn. Chưa kể nhu cầu cần chỉnh răng/niềng răng về sau.

Phương pháp phòng ngừa sâu răng ở trẻ nhỏ

• Khi trẻ nhỏ bú sữa xong, cho trẻ rời vú mẹ, hoặc lấy bình ra khỏi miệng trẻ. Không cho trẻ bú bình để ngủ.

• Bắt đầu tập cho trẻ uống ly từ 6 tháng tuổi. Khi trẻ được 12 tháng, trẻ chỉ nên uống bằng ly (có nghĩa là nên cai bú bình luôn từ 12 tháng-18 tháng tuổi).

• Nước trái cây không cần thiết và không được khuyến cáo cho trẻ dưới 12 tháng tuổi vì chứa nhiều đường và nhiều acid. (Xem thêm: Trẻ biếng ăn do uống nước trái cây không đúng cách).

• Không nên chấm núm vú giả vào đường/mứt/mật ong để làm trẻ dễ chịu.

• Đối với trẻ trên 12 tháng, nên cho trẻ uống sữa bò nguyên kem, và nước lọc là hai loại nước uống chính.

• Bắt đầu vệ sinh răng trẻ ngay từ khi răng đầu tiên mọc lên – sử dụng một khăn mềm ướt hoặc bàn chải dành cho trẻ nhỏ - chỉ sử dụng nước mà thôi.

• Từ lúc trẻ 18 tháng đến 6 tuổi, bắt đầu sử dụng kem đánh răng chứa ít fluoride vào bàn chải của trẻ - chỉ quét một vệt mỏng trên bề mặt bàn chải (từ 18 tháng đến 3 tuổi), hoặc xịt kem bằng kích thước hạt đậu phộng nhỏ (từ 3 tuổi đến 6 tuổi).

• Sau 6 tuổi, trẻ có thể sử dụng kem đánh răng chứa fluoride bình thường, như của người lớn.

• Vệ sinh răng và nướu răng 2 lần một ngày – một lần vào buổi sáng và một lần vào buổi tối trước khi đi ngủ.

• Nên đánh răng cho trẻ cho đến khi trẻ tự làm được tốt, đàng hoàng (thường khoảng 8 tuổi)

• Nên cho trẻ đi khám răng khi trẻ được 2 tuổi, hoặc sớm hơn khi có nghi ngờ sâu răng, để có thể được phát hiện dấu hiệu sâu răng sớm – có thể phòng ngừa và điều trị được. Đừng đợi đến khi quá trễ.

• Tránh những hành vi có thể truyền vi khuẩn sâu răng từ người lớn sang cho trẻ (như kể ở phần đầu).
Nghe có vẻ hơi phức tạp, nhưng thật ra nếu để ý, các bạn sẽ thấy khuyến cáo này rất giống như khuyến cáo về cách cho ăn ở trẻ nhỏ trong cách thực hành cho bú/ăn/uống và cách lựa chọn thức ăn, thức uống.

* Nguồn: Bs Huyên Thảo


Thứ Tư, 15 tháng 2, 2017

Dấu hiệu nhận biết trẻ kém hấp thu, ăn nhiều không lớn

Trẻ ăn nhiều nhưng không tăng cân là vấn đề khiến nhiều cha mẹ đau đầu. Một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng này là trẻ kém hấp thu. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về kém hấp thu ở trẻ để xem con mình có bị không nhé!

Thứ 1: Kém hấp thu ở trẻ phức tạp hơn mọi người vẫn nghĩ và liên quan đến nhiều bệnh hơn như thiếu máu, thiếu sắt…

Thứ 2: Nếu trẻ bị kém hấp thu thì việc bổ sung thực phẩm chức năng thông thường là không giải quyết được vấn đề vì kém hấp thu là dạng tổn thương đến quy trình hấp thu chất dinh dưỡng (đa phần ở ruột) để đưa chất dinh dưỡng vào máu và hấp thụ. Vì vậy, nếu bổ sung thực phẩm chức năng thì cha mẹ nên chọn loại  có bổ sung enzyme, vi khoáng chất tự nhiên để hỗ trợ quá trình hấp thu chất dinh dưỡng. 

Đối với trẻ dưới 1 tuổi, một số men tiêu hóa chưa tiết hoàn thiện nên hiện tượng phân sống thỉnh thoảng vài ngày là bình thường, không cần quá lo lắng.

Cha mẹ cần phải hiểu đúng kém hấp thu ở trẻ như thế nào?

Trong việc kém tăng trưởng, kém hấp thu chỉ là một nguyên nhân nhỏ, nếu xảy ra sẽ xảy ra 1-2 ngày và sẽ tự khỏi vì những tổn thương ruột là dễ phục hồi, trừ khi tổn thương quá lớn ảnh hưởng rộng, dẫn đến việc kéo dài tình trạng. Nếu kéo dài hơn 1-2 ngày, thì nó phải có 2 trong những điều sau (lưu ý là phải có 2 triệu chứng) thì nên đến bác sĩ:

+ Thường xuyên đau bụng hoặc ói nôn

+ Phân đi nhão, có mùi tanh

+ Thường bị bệnh viêm, cảm, sổ mũi

+ Da khô, nứt nẻ

+ Tăng trưởng chậm (có thể lên đến 4 tháng)

+ Quấy khóc bất thường, mệt mỏi.

Chẩn đoán trẻ kém hấp thu như thế nào?

Không phải lúc nào có 2 trong những triệu chứng trên là kém hấp thu, các chuyên gia dinh dưỡng sẽ chẩn đoán dựa trên các xét nghiệm sau:

+ Trẻ lớn hơn 3 tuổi thì cho trẻ dùng dung dịch đường lactose và sau đó đo đạc Hydrogen trong hơi thở của trẻ.

+ Trẻ nhỏ hơn có thể xét nghiệm phân để xem phân tử chất béo trong phân. Nếu quá nhiều có thể liên quan đến kém hấp thu.

+ Xét nghiệm qua mồ hôi qua da, gọi là sweat test, để phát hiện cystic fibrosis, liên quan đến hoạt động 1 số enzyme trong hấp thu. 

* Trong một vài trường hợp đặc biệt, chuyên gia dinh dưỡng sẽ yêu cầu sinh thiết để chẩn đoán mức độ tổn thương (thường trường hợp nặng, trẻ hôn mê, mất chức năng thần kinh, sau đại phẩu)

Nguyên nhân chủ yếu nào khiến trẻ ăn nhiều nhưng chậm tăng cân?

1. Do trẻ tự điều chỉnh, cân nặng các trẻ không phải lúc nào cũng tăng đều đều, nó sẽ có những lúc tăng chậm hoặc giảm để phù hợp với phát triển của trẻ.
 
2. Xem lại thành phần bữa ăn có đủ các nhóm chất không. Kết hợp các loại thức ăn có gây cản hấp thu không, chọn những thực phẩm giúp tăng cường hấp thu (như thực phẩm giàu sắt thì nên ăn cùng với thực phẩm giàu Vitamin C).

3. Xem lại phân bố nước trái cây, sữa và nước (thường gặp các trẻ trên 1 tuổi). Uống quá nhiều (đặc biệt nước trái cây) làm trẻ giảm lượng các chất khác. Việc ăn trái cây tươi cũng nên lưu ý không quá nhiều và thường xuyên, đường frutose bên trong các loại trài cây thường sinh ra khí (nếu ăn nhiều và gần các bữa chính), sẽ làm bé hấp thu không tốt các chất khác (Xem thêm: Trẻ biếng ăn do uống nước ép trái cây không đúng cách).

Thứ Hai, 6 tháng 2, 2017

10 chuyện ngược đời trong cách dạy trẻ ở Việt Nam

1. Dạy trẻ theo cách dạy... thú cưng

Chúng ta bắt con cá phải biết leo cây và con khỉ phải biết bơi dưới nước.

Con nhà người ta học được hoặc học giỏi cái gì thì mình cũng muốn, thậm chí bắt con mình làm được điều đó.

2. Phục vụ con một cách mù quáng

Truyền hình ngày 30 tết đăng chuyện một người cha lớn tuổi từ Nam Định lên Hà Nội làm thuê vất vả đến mức quên cả Tết để kiếm tiền nuôi con đang học... đại học.

Mà không phải cậu con trai đi làm tự nuôi mình chứ chưa nói tới chuyện nuôi cha.

Chuyện cha mẹ không chịu để cho con mình lớn là căn bệnh trầm kha của xã hội ta.

Nhiều cha mẹ coi việc phục vụ hay làm hộ con một cách mù quáng này là một niềm vui hay trách nhiệm hay đơn thuần là sự quan tâm hay bù đắp gì đó. Thật là sai lầm ngoài sức tưởng tượng.

Những đứa trẻ của chúng ta lớn lên hoặc là những cây tầm gửi và cây leo, hoặc là những chiếc ly thủy tinh có thể rơi và vỡ nát bất kỳ lúc nào.


3. Không để cho trẻ ra ngoài khi trời mưa hoặc rét

Các trường học và cha mẹ có một phản ứng gần như tự động là không cho học sinh ra ngoài khi thời tiết không thuận lợi và hủy các chuyến đi học tập dã ngoại của trẻ em.

Người Nhật Bản, trái lại, coi đây là cơ hội để rèn cho trẻ sự cứng cỏi và khả năng thích nghi. Thậm chí họ còn đưa trẻ đi học khi chúng ốm để chúng quên việc bị ốm đi và nhanh chóng hồi phục. Tất nhiên ốm nặng hay bệnh truyền nhiễm là ngoại lệ.

4. Nuôi con cho... béo

Nuôi con cho béo mới là khỏe mạnh là một trong những cách tiếp cận dinh dưỡng và giáo dục thể chất sai lầm nhất của các cha mẹ Việt Nam.

Trẻ em không cần béo hay thậm chí không được phép béo. Đó là nguyên tắc mà chúng ta vô tư vi phạm và dẫn tới việc chúng ta xâm phạm và xâm hại cuộc đời của tụi nhỏ.

Ở Pháp, người ta có thể tước quyền nuôi con (ở tuổi ấu thơ ) của cha mẹ nếu họ để cho con mình thừa cân quá mức quy định. Rõ ràng họ muốn cảnh báo cho cha mẹ là thừa cân là một căn bệnh nghiêm trọng.

Trẻ con cần vận động hơn là cần ăn.

Vận động, tôi xin nhấn mạnh, mới là thứ cần nhất cho một đứa trẻ. Cả vận động về cơ bắp và vận động về não bộ.
10 chuyện ngược đời trong cách dạy trẻ ở Việt Nam

"Trẻ con cần vận động hơn là cần ăn"

5. Học giỏi là tất cả

Học giỏi là tốt nhưng chỉ biết học hoặc chỉ biết học giỏi thôi thì... cực xấu.

Thật khó cho chúng ta tìm ra được các cô cậu học trò học giỏi mà chơi giỏi (nghệ thuật và thể thao) và năng động (về vận động và xã hội ), chứ chưa nói tới biết làm... việc nhà.

Con chỉ cần học giỏi thôi, còn lại tất cả việc nhà là do cha mẹ hoặc người giúp việc làm là suy nghĩ kỳ quặc của cha mẹ Việt chúng ta.

Chúng ta đang đào tạo ra những con gà công nghiệp và những con robot và cả các chiến binh thi cử. Không hơn không kém.

6. Phê bình trước toàn trường

Là sự xâm phạm tới cả tính riêng tư của cá nhân và sự xúc phạm tới nhân phẩm của một con người.

Cha mẹ, giáo viên và nhà trường phán xét về một đứa trẻ và dạy cho nó phán xét nhau.

Tôi cực lực phản đối việc này vì sự thiếu nhân văn của nó.

7. Không biết dùng nhà vệ sinh

Nghe thì có vẻ buồn cười đó, nhưng cả học sinh và trẻ nhỏ và cả người lớn Việt Nam chúng ta không biết sử dụng... nhà vệ sinh đúng cách.

Không biết xếp hàng khi đi vệ sinh công cộng.

Không giữ vệ sinh chung (xả nước và lật nắp ngồi khi đi tiểu - với học sinh nam...).

Nhiều bé gái và học sinh nữ khi vào nhà vệ sinh không chốt cửa và bật đèn.

Rửa tay làm vung vãi nước...

8. Giỏi Toán là có tư duy sáng tạo

Toán học dĩ nhiên là quan trọng và tất cả mọi con người đều phải học và nắm chắc những điều căn bản của nó, nhưng việc cho rằng trẻ con phải học Toán giỏi làm nền móng cho các môn học khác và giúp cho trẻ con trở nên sáng tạo là rất ngây thơ và ngây ngô.

Sáng tạo và tư duy của nó có thể đạt được qua bất kỳ hoạt động nào, từ học thuật cho tới vận động và nghệ thuật. Thậm chí là hoạt động xã hội.

Toán học là thơ ca của tư duy (lời của Albert Einstein), tức là nó rất đẹp. Học toán chỉ cần thấy nó đẹp là được rồi, bất kể đẹp theo cách nào. Không cần phải giải toán giỏi làm gì.

9. Học giỏi là để ấm thân mình

Đó là sự ích kỷ tai hại mà chúng ta tạo ra cho các thế hệ con cái của mình qua bao năm qua. Chúng ta khuyến khích đứa con của mình trở thành một cái cây đơn lẻ vươn lên tìm ánh nắng chỉ cho mình.

Tinh thần và ý thức cộng đồng của chúng ta vì thế mà là con số KHÔNG. Tranh giành nhau đường đi hay khoảng trống trên đường giao thông, hay tranh cướp nhau trong các lễ hội là những biểu hiện sinh động cho điều này.

10. Con cái là trang sức của cha mẹ

Làm con ngoan trò giỏi (khái niệm đã trở nên lỗi thời về cả định nghĩa, cách tiếp cận và thực hành) mang một sứ mệnh cao cả là làm đẹp mặt cha mẹ.

Cha mẹ suy nghĩ như vậy và lấy quyền làm cha mẹ của mình yêu cầu các con phải làm điều đó. Biết bao đứa con đáng thương bị cha mẹ bắt tham gia vào các cuộc đua làm thiên tài từ bé và trong suốt quá trình học phổ thông của mình.

Thành tích, giải thưởng mà trẻ đạt được qua các cuộc đua đường trường và đường dài có một vai trò rất lớn là làm cho cha mẹ thấy tự hào và để khoe, như là một thứ trang sức chính hiệu...".

* Theo Vietnamnet

Chủ Nhật, 22 tháng 1, 2017

Bổ sung chất béo cho trẻ sao cho đúng

Chất béo cần cho sự phát triển cho các bé dưới 5 tuổi. Tuy nhiên, việc bổ sung quá nhiều cũng có thể ảnh hưởng đến mức ổn định của hệ tiêu hóa, tính thèm ăn và biếng ăn của các bé, giảm hấp thu một số chất dinh dưỡng và gia tăng nguy cơ các bệnh mãn tính. (Xem thêm: 6 sai lầm thường gặp khiến trẻ biếng ăn).

Khi bổ sung chất béo cho trẻ cần chú ý gì?


- Nhiều cha mẹ nghĩ bổ sung đa dạng dầu, chọn những dầu đặc biệt như dầu óc chó, dầu hạt lanh, dầu bơ, dầu gấc.. Tuy nhiên, thực tế các bé có thể dùng dầu nào cũng được, miễn là dầu thực vật. Chỉ chú ý là không nên chọn dầu thực vật tinh luyện (mixed vegetable oli).

- Nên kết hợp chế biến có dầu trong lúc nấu ăn. Khi đó, bạn không cần bỏ dầu trực tiếp vào thức ăn cho bé nữa. Những ngày nào bé ăn những thực phẩm chứa dầu tự nhiên như cá thu/cá hồi/lươn/chép và các hạt ăn dặm thì bữa ăn của bé cũng linh động giảm lượng dầu bỏ vào.

>> Xem thêm: Bổ sung chất béo đúng cách giúp trẻ thông minh hơn

*Nguồn: B.S Anh Nguyen

Thứ Tư, 11 tháng 1, 2017

8 tình trạng kén ăn phổ biến ở trẻ

Mỗi trẻ khác nhau thì lại có những biểu hiện kén ăn khác nhau. Nếu bố mẹ không biết cách xử lý các tình huống này sớm có thể khiến trẻ bị thiếu chất, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe sau này. Dưới đây là 8 tình trạng kén ăn phổ biến ở trẻ.

1.       Trẻ ghét ăn rau củ

Rau củ quả có rất nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng cho sự tăng trưởng và phát triển của trẻ.  Những chất trong rau quả giúp tế bào khỏe mạnh, bảo vệ da, mắt, xương; tránh khỏi bệnh nhiễm trùng. Ngoài ra, rau của quả chứa nhiều chất xơ giúp tiêu hóa tốt hơn. Chính vì vậy việc trẻ không ăn rau củ là vấn đề mẹ cần khắc phục sớm.

Trong những trường hợp như thế này, mẹ có thể xoay nhuyễn rau củ rồi ngụy trang trong món bé thích hay chuẩn bị món rau theo cách mới lạ.

2.       Trẻ thích món ăn chỉ có một màu

Ví dụ, trẻ chỉ ăn thực phẩm không có màu bao gồm các loại ngũ cốc tinh chế hoặc các loại tinh bột đơn giản thì khẩu phần ăn của trẻ thiếu các chất xơ để hỗ trợ tiêu hóa, giúp ngăn ngừa táo bón, ổn định lượng đường huyết, ngăn cơn đói.

Trong trường hợp này mẹ nên tìm cách làm giàu dinh dưỡng cho món ăn đó. Ví dụ, mẹ hãy tăng cường dinh dưỡng cho những thực phẩm giàu carbohydrate có màu be bằng cách bổ sung mầm lúa mì, bột đậu nành hoặc trứng để thêm đạm vào món ăn. Nếu trẻ thích món có màu trắng thì thử thêm một chút phô mai nghiền nhỏ vào món khoai tây nghiền. 
>> Xem thêm: Cách khắc phục biếng ăn lệch ở trẻ

3.       Trẻ thích thức ăn nhanh

4.       Trẻ thích các món tách riêng biệt

5.       Trẻ không thích thực phẩm có kết cấu thô

Trẻ chỉ thích ăn thực phẩm mịn, không thích ăn thịt vì kết cấu của thịt. Việc trẻ không ăn kết cấu nhất định có thể hạn chế lượng protein, chất xơ, vitamin mà cơ thể trẻ cần, tùy thuộc vào thói quen ăn uống riêng biệt của từng trẻ.

Nếu trẻ không thích ăn thịt, mẹ có thể cho trẻ ăn các nguồn protein khác, chẳng hạn như trứng, đậu hũ, hoặc đậu đen, sữa…Hoặc mẹ có thể thêm sữa tách bơ (buttermilk) để làm thịt mền hơn và đó cũng là một nguồn protein với chất béo thấp.

6.       Trẻ chỉ thích ăn tinh bột

7.       Trẻ chỉ ăn một vài món quen thuộc

Ngay cả khi các món quen thuộc của trẻ là bổ dưỡng thì mẹ cũng nên cho trẻ ăn đa dạng nhiều loại thức ăn để đáp ứng tất cả các nhu cầu dinh dưỡng của trẻ và khuyến khích trẻ mở rộng nhận thức các loại thực phẩm mới. Nếu trẻ không thích món mới thì mẹ hãy cố gắng lành mạnh món ăn quen thuộc đó.

8.       Trẻ không ăn trái cây

*Tiếp tục cập nhật 

Thứ Năm, 29 tháng 12, 2016

Nguyên nhân và phương pháp phòng ngừa sâu răng ở trẻ nhỏ

Nguyên nhân và phương pháp ngừa sâu răng ở trẻ nhỏ.

Tại sao sâu răng sớm ở trẻ nhỏ lại quan trọng?

• Nghiên cứu cho thấy, nếu trẻ bị sâu răng sữa sớm, sẽ dễ bị sâu răng vĩnh viễn khi trẻ trưởng thành. Đồng thời, răng sâu, xấu, làm cho trẻ mất tự tin, vì không có nụ cười đẹp. Những trẻ có hàm răng khỏe mạnh, nụ cười tươi, có thể giúp trẻ tự tin hơn.

• Răng sâu cũng gây đau, khó chịu cho trẻ khi tiêu thụ thức ăn. Vì vậy, trẻ sâu răng nhiều có thể khiến trẻ biếng ăn hoặc khó ăn, và trẻ có thể không lấy đủ năng lượng, vitamin và các khoáng chất theo nhu cầu phát triển của cơ thể.

• Khi răng sâu bị rụng sớm, các răng gần đó có thể lấn sang chỗ trống này, và gây ảnh hưởng đến việc mọc răng vĩnh viễn, làm hàm răng vĩnh viễn bị biến dạng, không theo hàng lối, và khó vệ sinh hơn. Chưa kể nhu cầu cần chỉnh răng/niềng răng về sau.

Phương pháp phòng ngừa sâu răng ở trẻ nhỏ

• Khi trẻ nhỏ bú sữa xong, cho trẻ rời vú mẹ, hoặc lấy bình ra khỏi miệng trẻ. Không cho trẻ bú bình để ngủ.

• Bắt đầu tập cho trẻ uống ly từ 6 tháng tuổi. Khi trẻ được 12 tháng, trẻ chỉ nên uống bằng ly (có nghĩa là nên cai bú bình luôn từ 12 tháng-18 tháng tuổi).

• Nước trái cây không cần thiết và không được khuyến cáo cho trẻ dưới 12 tháng tuổi vì chứa nhiều đường và nhiều acid. (Xem thêm: Ăn nhiều đường khiến trẻ còi xương, suy dinh dưỡng).

• Không nên chấm núm vú giả vào đường/mứt/mật ong để làm trẻ dễ chịu.

• Đối với trẻ trên 12 tháng, nên cho trẻ uống sữa bò nguyên kem, và nước lọc là hai loại nước uống chính. (Xem thêm: Trẻ biếng ăn do uống nước trái cây không đúng cách).

• Bắt đầu vệ sinh răng trẻ ngay từ khi răng đầu tiên mọc lên – sử dụng một khăn mềm ướt hoặc bàn chải dành cho trẻ nhỏ - chỉ sử dụng nước mà thôi.

• Từ lúc trẻ 18 tháng đến 6 tuổi, bắt đầu sử dụng kem đánh răng chứa ít fluoride vào bàn chải của trẻ - chỉ quét một vệt mỏng trên bề mặt bàn chải (từ 18 tháng đến 3 tuổi), hoặc xịt kem bằng kích thước hạt đậu phộng nhỏ (từ 3 tuổi đến 6 tuổi).

• Sau 6 tuổi, trẻ có thể sử dụng kem đánh răng chứa fluoride bình thường, như của người lớn.

• Vệ sinh răng và nướu răng 2 lần một ngày – một lần vào buổi sáng và một lần vào buổi tối trước khi đi ngủ.

• Nên đánh răng cho trẻ cho đến khi trẻ tự làm được tốt, đàng hoàng (thường khoảng 8 tuổi).

• Nên cho trẻ đi khám răng khi trẻ được 2 tuổi, hoặc sớm hơn khi có nghi ngờ sâu răng, để có thể được phát hiện dấu hiệu sâu răng sớm – có thể phòng ngừa và điều trị được. Đừng đợi đến khi quá trễ.

• Tránh những hành vi có thể truyền vi khuẩn sâu răng từ người lớn sang cho trẻ (như kể ở phần đầu).

Nghe có vẻ hơi phức tạp, nhưng thật ra nếu để ý, các bạn sẽ thấy khuyến cáo này rất giống như khuyến cáo về cách cho ăn ở trẻ nhỏ trong cách thực hành cho bú/ăn/uống và cách lựa chọn thức ăn, thức uống.
Bs. Huyên Thảo.

Thứ Sáu, 23 tháng 12, 2016

Điều trị táo bón cho trẻ ra sao?

Táo bón là sự đào thải phân khô cứng ra ngoài, và đau khi thải phân. Đây là một hiện tượng thường thấy ở trẻ em, chiếm khoảng 3-5% trẻ đến khám tại bác sĩ nhi khoa và 35 % trẻ đến khám ở các bác sĩ nhi khoa tiêu hoá. Bệnh có thể có nguồn gốc thực thể như bệnh phình đại tràng, hẹp hậu môn, nứt hậu môn, thuốc hay mất nước hay bệnh về thần kinh cơ hay chức năng như không chịu đi ỉa . Ở giai đoạn sơ sinh vào khoảng 90-95% táo bón cơ năng. Vậy điều trị táo bón cho trẻ ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu nhé!

1.       Chế độ dinh dưỡng cho trẻ bị táo bón

Tránh cho trẻ dùng các loại thực phẩm và nước uống ngọt (bao gồm cả nước ép trái cây), thức ăn có chứa nhiều chất béo, hạn chế dung nạp cơm gạo trắng và chuối. Những loại thực phẩm này có thể làm chứng táo bón trở nên trầm trọng hơn. Tốt hơn nên xay cả trái (quả) cho trẻ dùng hơn là chỉ cho bé uống nước ép, như vậy thì trẻ vừa có thể hấp thu hết vitamin, khoáng chất và chất xơ từ các loại trái cây.

Cho trẻ ăn những loại thực phẩm giàu chất xơ (gạo nguyên cám, các loại ngũ cốc – ví dụ như: Yến mạch, trái cây , rau củ, bánh mì nguyên cám).

Nước mận xay (đặc biệt là mận khô) đôi khi có thể giúp trẻ cải thiện tình trạng táo bón.

Thêm 1-2 muỗng café dầu ô liu vào thức ăn của trẻ cũng là một cách.

Đảm bảo trẻ uống nhiều và đầy đủ nước (không phải nước ép trái cây)
>> Xem thêm: Trẻ bị táo bón chậm tăng cân làm thế nào?

2.       Thuốc làm mềm phân

Nếu bạn đã thử thay đổi chế độ dinh dưỡng cho trẻ mà tình trạng táo bón vẫn chưa thực sự được cải thiện thì bước tiếp theo là sử dụng thuốc làm mềm phân. Có rất nhiều sản phẩm thuốc làm mềm phân trên thị trường nhưng 2 loại phổ biến hay dùng là “Duphalac” và Lactulose. Đây là một dạng đường đặc biệt, không bị hấp thụ, nó giữ nước trong ruột già và giúp làm mềm phân. Không nên dùng thuốc nhét vào đường hậu môn (như microlet hoặc glycerine) vì chúng ít hiệu quả hơn và đôi khi ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của trẻ.
Mục đích của việc sử dụng thuốc làm mềm phân là giúp cấu trúc phân mềm như kem đánh răng, không rắn mà cũng không quá lỏng. Bắt đầu với một liều thấp (1-2 gói/ ngày) và tăng dần lên mỗi 2,3 ngày cho đến khi đạt được mục đích. Tiếp tục liều lượng như vậy mỗi ngày trong vòng 3-4 tháng.

Việc điều trị táo bón thường kéo dài trong vài tháng vì một số lý do sau đây:

-Trực tràng đã bị giãn cần thời gian để trở lại kích thước và chức năng như ban đầu

-Trẻ cần thời gian lâu hơn để quên đi cơn đau khi đi cầu

Không có nguy cơ “gây nghiện” hay “quen dần” với phương pháp điều trị này

3.       Kế hoạch điều chỉnh hành vi

Khuyến khích con trẻ ngồi vào toilet 2 lần mỗi ngày. Sau bữa sáng và sau bữa tối. Như vậy thì ba mẹ có thể lợi dụng “phản xạ dạ dày- đại tràng” thường xảy ra mỗi lần sau ăn. Để trẻ ngồi trong toilet trong một vài phút ngay cả khi không có chuyện gì xảy ra để giúp trẻ quen dần với tình huống này.

Và nên nhớ rằng, khi để trẻ ngồi bô hay bệ toilet thì luôn luôn đảm bảo hai đầu gôí trẻ phải cao hơn phần hông. Ngồi xổm được thì càng tốt, trẻ sẽ dễ đi cầu hơn với tư thế này.

Tạo niềm vui: Đặc biệt dành cho trẻ lớn và trẻ mẫu giáo : Chuẫn bị sẵn một tấm lịch, mỗi lần trẻ đi cầu thành công, hãy thưởng cho con 1 hình dán, và với mỗi 7 hình dáng- hãy để con chọn một món quà như một phần thưởng cho việc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình. Điều này sẽ tạo động lực cho trẻ ngày càng “nỗ lực hơn”.
*Nguồn: Bác sỹ Jonathan và điều trị.vn
>> Xem thêm:



Thứ Năm, 15 tháng 12, 2016

Âm nhạc tốt cho sự phát triển của trẻ nhỏ

Giáo sư Glenn Doman, người sáng lập ra Viện Thành tựu Tiềm năng Con người đã phát hiện ra rằng, trong bộ não con người và các loài động vật, có một vùng não rất nhạy cảm với âm nhạc đảm nhận việc đón nhận các âm sắc từ những bài nhạc mà chúng ta nghe được. Vùng này được hình thành từ sớm và phát triển mạnh lúc thai nhi bắt đầu biết nghe các âm thanh từ bên ngoài, từ tuần thứ 16 của thai kỳ. Khi tiếp xúc với âm nhạc, vùng não này hoạt động tích cực hơn và kéo theo sự kích thích phục hồi và hoàn thiện các chức năng khác trong não. Nói một cách đơn giản, vùng này đóng vai trò như một chiếc vòi tưới nước. Khi được cung cấp “nước” (bằng cách cho nghe âm nhạc), nó sẽ lần lượt “tưới” xung kích thích phát triển này đến những vùng não khác giúp đẩy mạnh tạo hệ thống no-ron thần kinh và phát triển vùng não đó. Đó có thể là: vùng não xử lý âm thanh, vùng não tăng cường thính lực, vùng ngôn ngữ, vùng âm nhạc, … 


Lợi ích của việc thai giáo bằng âm nhạc
 
1. Giúp trẻ thông minh và hoàn thiện não bộ

Giai đoạn phát triển mạnh nhất của nơ-ron thần kinh diễn ra trong khoảng 3 tháng giữa thai kì, khi có đến 250.000 đơn vị tế bào được tạo ra mỗi phút. Dưới sự tác động kích thích của những giai điệu mang tính nhạc, chiếc vòi tưới nước sẽ chuyển kích thích này giúp thúc đẩy sự liên kết giữa các tế bào thần kinh. Trí não càng được kích thích phát triển bao nhiêu thì hệ thống dây thần kinh càng nhiều lên bấy nhiêu. Hệ thống liên kết càng dày đặc giúp bộ não ngày càng hoàn thiện và là cơ sở nền tảng cho sự phát triển khả năng tư duy của trẻ.

2. Giúp rèn luyện kỹ năng nghe và khả năng tập trung của trẻ:

Nghe nhạc bé sẽ hình thành kỹ năng cảm nhận và phân tích âm thanh nhờ sự kích thích của âm nhạc giúp phát triển vùng não xử lý âm thanh. Ngoài ra, còn giúp bé tập trung tốt hơn và tăng cường thính lực cho trẻ.

3. Tăng khả năng cảm thụ âm nhạc của bé:

Những bé được mẹ cho nghe nhạc sớm sau khi sinh ra có khả năng cảm thụ âm nhạc rất tốt. Đó là nhờ việc nghe nhạc đều đặn giúp vùng âm nhạc của bé phát triển mạnh hơn nhờ sự kích thích của âm nhạc. Theo các nhà nghiên cứu, những đứa trẻ được cho nghe nhạc trong một thời gian dài từ trong bụng mẹ đến lúc ra đời, nếu được tạo điều kiện, thường các bé có thể chơi 1 loại nhạc cụ nào đó từ lúc 6 tuổi.

4. Tăng khả năng học hỏi của thai nhi:

Từ trong bụng mẹ, bé đã phát triển kỹ năng ngôn ngữ sơ khai và khả năng học hỏi. Khi có âm nhạc kích thích, sự phát triển của vùng thần kinh ngôn ngữ và học hỏi rất nhanh, đặc biệt sau khi bé bắt đầu có khả năng cảm nhận được âm thanh từ bên ngoài. Bé càng có khả năng học hỏi thì bé phát triển càng nhanh chóng.

5. Tăng khả năng phản xạ của trẻ:

Khi nghe nhạc, bé sẽ có những phản ứng với các kích thích bên ngoài bằng cách cử động tay hoặc đá chân của mình, hoặc chăm chú lắng nghe. Những phản ứng này giúp cho cơ thể bé hình thành nên các phản xạ giúp điều khiển nhịp nhàng các bộ phận của cơ thể.

Cho thai nhi nghe nhạc đúng cách

-Từ tuần thứ 16, thai nhi đã bắt đầu cảm nhận được âm thanh từ bên ngoài. Do đó, các nhà nghiên cứu khuyên các bạn nên cho bé yêu nghe nhạc từ tuần thứ 16 của thai kỳ.

-Mỗi lần, bạn cho bé nghe không quá 20 phút, mỗi ngày nghe 2-3 lần và thời gian cho bé nghe nhạc tốt nhất lúc mẹ đang thư giãn hoặc chuẩn bị đi ngủ.

>> Xem thêm:  




Thứ Hai, 5 tháng 12, 2016

Cho trẻ tập đi toilet thế nào?

Mẹ có biết, đa số các trẻ bắt đầu đi toilet từ 2-4 tuổi. Tuy nhiên, ở mỗi trẻ khác nhau thì mỗi khác, một số trẻ sẵn sàng đi toilet vào khoảng 18 tháng tuổi.

Dấu hiệu nào giúp cha mẹ nhận biết trẻ đã sẵn sàng đi toilet để hỗ trợ trẻ trong từng bước một của quá trình tập đi toilet? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu nhé!

 Trẻ tập đi toilet


Những dấu hiệu cho biết trẻ đã sẵn sàng là:

• Trẻ tỏ ra thích thú về cái cầu tiêu, cái bô – như quan sát bạn đi toilet chẳng hạn, hoặc thích các sách hướng dẫn về điều này bằng hình ảnh.

• Trẻ giữ tã khô trong vài giờ liên tiếp.

• Trẻ bắt đầu tự có lịch tiêu tiểu riêng, mà bạn có thể dự đoán được, hoặc có biểu hiện biết được mình sắp đi tiêu, tiểu.

• Khi ngồi cầu, hoặc bô, trẻ ngồi vững và giữ thăng bằng được.

• Trẻ có thể nghe hiểu và làm theo những hướng dẫn đơn giản.

• Trẻ có thể cho bạn biết khi trẻ cần dùng bô.

• Trẻ có biểu hiện muốn được tự lập.

Việc luyện con đi cầu không xảy ra ngay lập tức, mà có thể cần khoảng 3-6 tháng để trẻ bỏ luôn tã 24/24 vì vậy cha mẹ cần thu xếp thời gian và kiên nhẫn.

Lên kế hoạch:

• Khi bắt đầu muốn tập cho con, nên để ý cho con mặc đồ dễ cởi ra, kéo lên kéo xuống, để đi toilet

• Sử dụng những từ đơn giản, dễ hiểu, nhất quán, để cho con làm quen và ghi nhớ ý nghĩa của những từ này: như đi cầu, đi tè, hoặc poo poo, pee pee, con chim, con bướm...

• Nên tránh dùng các từ biểu cảm tiêu cực như hôi quá, í ẹ quá, ghê quá....trong quá trình tập này, vì bé sẽ để ý, và lo sợ, không hợp tác vui vẻ và hiệu quả được.

• Nên cho con thấy cách bạn dùng toilet, một cách tự nhiên, hoặc giả bộ chơi trò chơi, cho thú nhồi bông ngồi toilet chẳn ghạn

• Lúc nào cũng đi theo con vào toilet

Thực hành:

• Tạo một thói quen, cho trẻ ngồi trên bô, hoặc cầu tiêu, ở những giờ nhất định trong ngày, ví dụ như, sau giờ ăn, hoặc sau thức dậy, trước khi đi ngủ....

• Giúp trẻ làm quen với việc ngồi bô, ngồi cầu – ban đầu có thể ngồi chơi, không cần cởi quần cởi tả, vài lần sau cho trẻ cởi tả ra, rồi ngồi cầu.

• Nên để ý đến sự thoải mái và tư thế vững, chắc của con khi ngồi. Nhiều bé ngồi bồn cầu sẽ sợ và không thích, vì chân bé không chạm sàn an toàn được.

• Để ý các dấu hiệu trẻ chuẩn bị đi tiêu tiểu, để nhanh chóng gợi ý giúp con. nên khuyến khích trẻ nói cho bạn biết khi được, và nếu trẻ báo được, dù là báo hơi trễ, cũng nên mở lời khuyến khích khen con, không nên chê bai, dè bỉu, bạn nhé

• Trẻ trai ban đầu có thể ngồi để tè, sau đó có thể tập tè đi đứng sau.

• Trẻ có thể không tự vệ sinh sau tiêu tiểu được, nhưng bạn nên tập cho con thấy. thường trẻ chỉ tự làm được hiệu quả khi trẻ khoảng 4-5 tuổi, trước khi vào lớp 1 mà thôi.

• Dạy trẻ rửa tay sau tiêu tiểu.

• Khi trẻ ngồi bô, cầu tốt, nên chuyển sang mặc quần không, không mặc tã nữa!

• Nên nhớ, trẻ khi luyện thành công, vẫn có thể bị vài lần “tai nạn”, và là chuyện bình thường.

Nếu bạn thấy không luyện toilet cho con thành công, có nghĩa là con bạn chưa sẵn sàng cho chuyện này. Nên đợi thêm 1-3 tháng nữa rồi hẵng tập lại cũng vừa.

Trẻ khi luyện toilet ban ngày thành công, vẫn cần một thời gian để luyện giữ khô hẳn ban đêm. Bạn có thể vẫn tiếp tục cho con mặc tã ban đêm, nhưng nếu trẻ cần đi tè giữa đêm, nên khuyến khích trẻ tè vào bô, hoặc toilet, và cho trẻ biết trẻ có thể kêu bạn trợ giúp chuyện này vào ban đêm.

Khi trẻ khô tã nguyên đêm trong vài ngày liên tục, nên thử bỏ tả ban đêm, mặc quần mà thôi. Để không ướt giường, bạn có thể để một miếng lót nhựa dưới tấm ra giường.

Nếu khi bỏ tã ban đêm, mà trẻ lại tiếp tục tè ban đêm, bạn có thể cho trẻ mặc tã lại, đợi một vài tuần, rồi thử bỏ tã ban đêm lần nữa.

Bạn nên cho trẻ đi khám bác sĩ, hoặc tư vấn bác sĩ nếu:

• Trẻ trên 4 tuổi mà vẫn chưa tập đi toilet được

• Trẻ đã thành công trong việc tập toilet một thời gian dài, trên 6 tháng, và lại có dấu hiệu thụt lùi, không tự đi toilet được nữa.

• Trẻ nín cầu, đi cầu bị đau, hoặc có máu trong phân

• Bị đỏ vùng bướm ở trẻ gái, nước tiểu đục màu, có mùi hôi, hoặc đột nhiên trẻ muốn đi tiểu nhiều lần, và gấp gáp (dấu hiệu nhiễm trùng tiểu)
Bs. Huyên Thảo
>> Xem thêm: 

Thứ Hai, 28 tháng 11, 2016

Cách chế biến một số loại thực phẩm ăn dặm cho bé: Trứng/ thịt bò heo/ thịt gà

Theo Hướng dẫn lâm sàng cho việc chế biến thức ăn dặm của Hiệp Hội Dinh Dưỡng lâm sàng Anh, việc chế biến đúng sẽ đảm bảo chất dinh dưỡng trong thực phẩm, và cung cấp đúng lượng cho bé hấp thụ tốt nhất, giảm các triệu chứng tiêu hóa (nếu có) và tình trạng biếng ăn theo độ tuổi.

Cách chế biến lòng đỏ trứng ăn dặm (nên bắt đầu tuần 3-4 ăn dặm):

Lựa trứng to, không bị vỡ, cho trứng vào nồi, đổ nước vào ngập trứng, đun đến sôi, rồi đậy nắp đun 18 phút.

Làm lạnh nhanh bằng vòi nước chảy, để giữa lòng bàn tay, xoa làm vỡ vỏ trứng, bóc vỏ ở đầu to lấy lòng đỏ

Chế biến lòng đỏ: cho lòng đỏ + 1 muỗng canh (10ml) sữa hoặc nước ấm.

Cho bé ăn ngay (không khuyến khích trữ đông hay bảo quản lạnh trứng đã chế biến)

Bữa ăn khuyến khích:


+Ăn bữa chính: ăn với cháo

+Ăn bữa phụ: cho bé ăn trực tiếp (không có cháo)

Cách chế biến thịt bò hay thịt heo ăn dặm (nên bắt đầu tuần thứ 2 ăn dặm):

Bé dưới 14 tháng tuổi chọn thịt nạt (bỏ mỡ, sụn, dây chằng màu trắng trong thịt): 20-25gr/bữa

Bé trên 14 tháng tuổi -3 tuổi chọn thịt có mỡ ít (bỏ sụn, dây chằng màu trắng trong thịt): 30-40gr/bữa

Cách chế biến: Nấu thịt trong nước lửa nhỏ, đến khi mềm, sau đó làm nhuyễn thịt.

 Bữa ăn khuyến khích:

+Những bữa ăn cho buổi đầu: giới thiệu thịt 3 ngày: thịt chế biến như trên + 25ml nước/cháo, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 10 phút.

+Bữa ăn chính khi bé quen: thịt chế biến trên + cháo, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 5 phút. Khi ăn trộn 15ml sữa, cho bé ăn ngay khi ấm.

+Bữa ăn kết hợp (khi bé ăn quen, đã kết hợp đầy đủ nhiều thành phần): 25gr thịt như trên + 25gr cháo/cơm nát/khoai tây nghiền/bún + 20gr rau xanh + 37.5-45ml nước. Trộn chung, hâm nóng ở nhiệt độ 70 độ C trong 8 phút.

Để bớt nóng và cho bé ăn ngay (không khuyến khích trữ đông hay giữ lạnh khi đã kết hợp nhiều thành phần)

Cách chế biến thịt gà ăn dặm (nên bắt đầu khi tuần thứ 7 ăn dặm)

Thịt gà nạt (bỏ da, sụn, mỡ và dây chằng): 25-30gr/bữa

Cách chế biến: Có 2 cách

+ Nấu thịt trong nước lửa nhỏ, đến khi mềm, xé thịt (làm nhuyễn thịt).

+ Chiên với 1 muỗng dầu oliu, vàng nhẹ 2 mặt. Nấu trong trong nước lửa nhỏ, đến khi mềm, xé thịt (làm nhuyễn thịt).

Bữa ăn khuyến khích:

+Những bữa ăn cho buổi đầu: giới thiệu thịt 3 ngày: thịt gà chế biến như trên + 25ml nước/cháo, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 10 phút.

+Bữa ăn chính khi bé quen: thịt chế biến trên + cháo, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 5 phút. Khi ăn trộn 15ml sữa, cho bé ăn ngay khi ấm.

+Bữa ăn kết hợp (khi bé ăn quen, đã kết hợp đầy đủ nhiều thành phần): 25gr thịt như trên + 25gr cháo/cơm nát/khoai tây nghiền/bún + 20gr rau xanh + 37.5-45ml nước. Trộn chung, hâm nóng ở nhiệt độ 80 độ C trong 8 phút.

Để bớt nóng và cho bé ăn ngay (không khuyến khích trữ đông hay giữ lạnh khi đã kết hợp nhiều thành phần)

Theo hướng dẫn lâm sàng về ăn dặm của Bộ Y Tế Anh,  tùy theo độ tuổi của trẻ mà cho bé ăn bữa ăn chính, bữa phụ hay bữa ăn kết hợp:

+ Bé bắt đầu ăn dặm - tuần 9 ăn dặm: nên duy trì 1 bữa chính/ngày

+ Bé từ tuần 10 ăn dặm - tuần 15 ăn dặm: nên có 1 bữa chính/ngày + 1 bữa phụ/ngày

+ Bé từ tuần 16 ăn dặm - tuần 24 ăn dặm: 1 bữa chính, 1 bữa kết hợp đa dạng , 1-2 bữa phụ

+ Bé từ tuần 24 ăn dặm - 35 tuần ăn dặm: 1 bữa chính + 2 bữa kết hợp đa dạng + 1 bữa phụ

+ Bé từ 36 tuần ăn dặm: 3 bữa kết hợp đa dạng + 1-2 bữa phụ

*Nguồn: BS Anh Nguyen

Chủ Nhật, 20 tháng 11, 2016

Cải thiện chiều cao của trẻ khoa học

Liệu bé có thể cao hơn trung bình chiều cao của ba mẹ hay không? Cần chú ý gì để bé có sự phát triển chiều cao tối đa. Nhiều cha mẹ chưa nắm rõ cách ước lượng chiều cao di truyền và chiều cao tối ưu của bé như thế nào? một số ông bà cha mẹ còn cho rằng: việc bé có bắp chân to thì sau này bé sẽ không cao. Điều này là chưa chính xác. Việc phát triển chiều cao không có mối liên hệ với báp chân to hay nhỏ.

Đây là một trường hợp bé trai Amy, mẹ bé đến gặp tôi và tư vấn với hi vọng giúp bé cải thiện chiều cao. Chiều cao của cha là 168 cm và của mẹ là 157cm. Hiện tại bé 4 tuổi và chiều cao bé 98 cm. Mẹ của bé lo lắng bé sẽ lùn khi bé lớn. Làm sao giúp bé cải thiện chiều cao tối đa? Bé thích uống nước ngọt (1 lon (220ml/ngày), thích kẹo socola, thích xem hoạt hình.

Trả lời:

Công thức ước lượng chiều cao tiềm năng các bé như sau:

• Bé trai = ([chiều cao của cha] + [chiều cao của mẹ])/2 + 6,5cm (+/- 8,5cm).

• Bé gái = ([chiều cao của cha] + [chiều cao của mẹ])/2 - 6.5cm (+/- 8.5cm)

Do đó, chiều cao tiềm năng của bé Amy có thể cao được là 169 cm hoặc tối đa là 177,5 cm, hoặc tối thiểu là 160.5 cm

Điều này có nghĩa rằng: yếu tố di truyền (từ cha và mẹ) có thể làm bé cao 169cm, nhưng:

+Nếu thiếu dinh dưỡng, hoặc dinh dưỡng không đầy đủ ở những giai đoạn quan trọng có thể làm bé chỉ cao 160.5 cm.

+Nếu đầy đủ chất dinh dưỡng và đúng thời điểm có thể làm bé đạt chiều cao tối đa là 177,5 cm 

Những yếu tố để trẻ đạt chiều cao tối đa

+ Bé nên duy trì bú mẹ hoàn toàn ít nhất là 6 tháng từ lúc mới sinh và kéo dài lâu nhất có thể.

+ Bổ sung đủ vitamin D từ 1 tháng sau sinh.

+ Bắt đầu ăn dặm, bé nên được giới thiệu đa dạng và bổ sung 2 ngày/tuần thực phẩm giàu kẽm, canxi và vitamin A,C,B. Cha mẹ nên bổ sung canxi từ thực phẩm, không nên tự ý bổ sung thuốc canxi cho bé vì thường không mang kết quả tăng chiều cao so với canxi từ thực phẩm, mà còn có nguy cơ cao các vấn đề sức khỏe. Dư canxi có thể ảnh hưởng đến hormone tăng trưởng và có tác dụng ngược lại là làm các bé "lùn" hơn.

+ Bé được khuyên ăn đủ 2 ngày cá (hồi/thu/lươn/chép)/tuần để duy trì chất béo omega-3 tốt cho bé.

+ Bé nên có giấc ngủ nguyên đêm. Bé Amy 4 tuổi, 1 ngày nên có 9-10 tiếng/ngủ đêm và 2-3 tiếng/ngủ ngày.

+Tốt nhất là không giới thiệu chất ngọt từ đường/kẹo/bánh/socola cho bé. Nếu cho bé ăn, giới hạn 2 thanh kẹo/ngày và tuần quy định chỉ cho bé ăn 3 ngày. Một số nghiên cứu cho thấy việc ăn quá nhiều đường thì liên quan đến sự "lùn" ở các bé.

+ Bé được khuyên bơi 2 buổi/tuần và 2 buổi cách nhau 3 ngày, mỗi buổi không quá 45 phút. Khi bé 8 tuổi, có thể tăng 3 buổi/tuần. Mỗi buổi không quá 60 phút. Cường độ như vậy sẽ phù hợp với phát triển xương cho bé và đủ cho thời gian kiến tạo xương mới. Các bé 1-4 tuổi, cha mẹ chơi cùng bé các trò chơi vận động não bộ và chiều cao như một số bài viết trước tôi đã đề cập.

Những yếu tố làm trẻ lùn

+ Ngồi máy tính/xem Tivi/chơi game >2,5 tiếng/lần. Tổng thời gian tiếp xúc với điện tử >4 tiếng/ngày.

+ Uống quá nhiều nước ngọt. 1 lon (220ml)/ngày là quá nhiều cho bé dưới 12 tuổi. Bé dưới 12 tuổi chỉ nên tối đa 2 lon/tuần, tức là <65ml/ngày. Tốt nhất là không nên giới thiệu nước ngọt cho bé trước 5 tuổi.

Kết quả của bé Amy sau 12 tháng theo dõi

Bé được theo dõi 4 tháng/lần . Hiện tại bé 5 tuổi, bé đạt chiều cao là 110 cm, mức độ tăng trở lại ổn định và không cần theo dõi nữa.  Một số thay đổi:

+ Bé chỉ xem phim hoạt hình 1 tiếng/ngày. Mẹ bé đã cất hết điện thoại và ipad. Và quy định 15 phút cho mỗi lần xem hoạt hình. Mẹ bé Amy điều chỉnh thời gian tự tắt của tivi. Sau khi kết thúc tivi, mẹ bé thường hỏi bé: con có muốn đi chợ cùng mẹ không? hay con có muốn chia xếp hình không. Bằng cách này mẹ bé làm chuyển hứng thú qua các hoạt động sức khỏe lành mạnh hơn.

+ Mẹ bé thay thế sinh tố và sữa chua với trái cây dằm, bánh plan, bánh pudding cho nước ngọt bé uống trước đây. Bây giờ bé chỉ uống nước ngọt 1 lon/tuần. Nhưng bé có vẻ không còn thích nước ngọt nữa. Mẹ bé Amy chia sẽ: mẹ đã đổ 3/4 nước ngọt trong lon ra và thay thế bằng nước. Bé uống bé không còn thấy giống vị ban đầu. Nhiều lần bé đòi mua giống ban đầu, nhưng dần bé sẽ nhận ra và hiểu rằng: nước ngọt hết ngon như bé nghĩ. Thói quen này rất dễ bỏ nếu cha mẹ càng sớm giúp bé bỏ

+ Mẹ bé tự làm snack, bánh chuối (không thêm đường vào bánh, dùng độ ngọt chuối tự nhiên) thay cho socola và những bánh khác bé ăn.

Tiềm năng tương lai: thói quen ăn uống bé đã thay đổi đang mở ra cho bé một thói quen ăn uống tốt hơn cho chiều cao. Bằng chứng sau 12 tháng, mức tăng trưởng của bé đã bắt kịp các bé khác và vẫn đang tăng trưởng ổn định. Với phát triển này, bé được dự đoán có thể đạt chiều cao tối đa là 177,5 cm.

*Tham khảo: Bác sĩ Nhi Anh Nguyen, Worcester, Worcestershire
----------